Nederlands English

Maquette, zicht op en inkijk in verdicht en geïntensiveerd expeditiebouwblok
Maquette, zicht op en inkijk in verdicht en geïntensiveerd expeditiebouwblok

Overzicht expeditiestraten in Rotterdam
Overzicht expeditiestraten in Rotterdam

Plattegrond van het collectieve deck toegankelijk voor bestaande en nieuwe bewoners en waar passanten zich te gast voelen
Plattegrond van het collectieve deck toegankelijk voor bestaande en nieuwe bewoners en waar passanten zich te gast voelen

Langsdoorsnede, relatie publieke beneden wereld en collectieve bovenwereld
Langsdoorsnede, relatie publieke beneden wereld en collectieve bovenwereld

Beeld in publieke expeditiehof met verblijfs- en verplaatsruimte
Beeld in publieke expeditiehof met verblijfs- en verplaatsruimte

Beeld op collectieve verhoogde straat tussen bestaand en nieuwbouw
Beeld op collectieve verhoogde straat tussen bestaand en nieuwbouw

Beeld op collectieve deck met nieuwbouw en zicht op bestaande bebouwing
Beeld op collectieve deck met nieuwbouw en zicht op bestaande bebouwing




PROJECTINDEX
 
EXPEDITIE ROTTERDAM
Technische Universiteit Delft
ARCHITECTURE

Expeditie Rotterdam of de ontdekkingstocht naar verborgen ruimte in de binnenstad
Het innovatieve afstudeerproject verkent het Rotterdamse expeditiebouwblok met als doel om de verborgen ruimte in dit naoorlogse stedelijk weefsel nieuw leven in te blazen. Het ontwerp in het expeditiebouwblok Sint-Janshof in het Hoogkwartier, een wijk in het oostelijke deel van de Rotterdamse binnenstad, omvat werk- en winkelruimte op het publieke maaiveld en 42 woningen ontsloten vanaf het collectieve dek. Het ziet kansen om daadwerkelijk de gewenste groei van het aantal woningen in binnenstedelijk gebied te realiseren en daarmee tegelijkertijd de publieke ruimte in de stad te verrijken en de wederopbouwarchitectuur te behouden.
Door het bombardement in 1940 heeft Rotterdam een nieuw type binnenstad. Tijdens de wederopbouw werd gekozen voor een ruime opzet van de stad, passend bij de moderne auto-ideologie. In plaats van het traditionele gesloten bouwblok met tuinen kwam er het expeditiebouwblok. Verborgen achter poorten liggen op het binnenterrein van de bouwblokken expeditiestraten- en hoven die samen een secundair netwerk vormen met een typische sfeer die meer is dan achterkanten.
De expeditiestraten zijn bedoeld voor vrachtverkeer ter bevoorrading van winkels, bedrijfspanden, restaurants en andere horeca. Na zo’n 70 jaar is deze rol echter verouderd door de veranderde logistiek en de verschuivende economie van goederen naar diensten. In dit type stadsruimte is het daardoor meestal rustig; de straten zijn gescheiden van het winkelende publiek en er is geen bestemming voor bezoekers. In totaal gaat het om zo’n 25 voetbalvelden aan openbare ruimte; verborgen plekken waar ruimte is voor ontwikkeling. En Rotterdam is booming, er is urgentie de stad te verdichten en te intensiveren door woningen toe te voegen aan de binnenstad.
In het ontwerpvoorstel voor het Sint-Janshof – een expeditiebouwblok met dubbele rechte expeditiestraten – wordt op het binnenterrein stedelijk leven toegevoegd door de expeditiestraten om te zetten in een reeks geborgen publieke ruimten; bovenop de bestaande bedrijfspanden in het midden van het bouwblok is een dek gecreëerd met collectieve ruimtes en ingepaste woontorens dat is verbonden met de omliggende bestaande woningen. Het dek, de torens en hun materialisatie in glas en staal verwijzen naar en vernieuwen de modernistische architectuur. Door het toevoegen van nieuwbouw in een bestaand bouwblok is het gebruik van lichte materialen en glas voor zoveel mogelijk daglichttoetreding van belang. De benadering om oorspronkelijke modernistische principes te gebruiken in het perspectief van hedendaagse technologie en programma zorgt voor nieuwe dynamiek. Deze werkwijze, vanuit de kennis van de bestaande situatie op weg naar de volgende fase in een betekenisvolle stad, is een voorwaarde voor duurzaam hergebruik. Dit afstudeerproject gaat uit van de huidige transitieopgaven en kijkt 20-30 jaar vooruit. Het is een oplossing waar we morgen mee kunnen beginnen.
In Rotterdam is de ruimte in het expeditiebouwblok uitzonderlijk. Maar ook andere (naoorlogse) steden en dorpen kennen achterstraten en tussenruimtes die nieuwe vormen van stedelijke architectuur mogelijk maken.