Nederlands English

Het verhullende restaurant en de intrigerende duiktoren
Het verhullende restaurant en de intrigerende duiktoren

Vogelvlucht, de binnenkant onthuld CONTEXT 1 Kinkerstraat 2 Bilderdijkgracht 3 Bellamyplein 4 Ten Katemarkt VERHULLENDE FUNCTIES (donkergrijs) 5 Woningen op verdiepingen, winkels op begane grond 6 Fysiotherapie 7 Fitnesscentrum 8 Kinderopvang 9 Parkeergarage 10 Stadsdeelkantoor 11 Restaurant INTRIGERENDE ELEMENTEN (rood) 12a Duiktoren met daarin Olympisch duikbad 12b Oude hek als kunstdisplay INFILTRERENDE ELEMENTEN (van BG naar 1e verdieping) (geel) 13a Trapingang 13b Filteringang BADHUISFUNCTIES (blauw) 1e VERDIEPING 14a Kleedkamer en stijgpunt vrouwen 14b Kleedkamer en stijgpunt mannen 15 Hammam vrouwen 16 Hammam mannen BEGANE GROND 17 Tepidarium (water 36˚) 18 Koelkast (lucht -5˚) 19 Buitenbad (water 36˚) 20 Frigidarium (water 12˚) 21 Bloemen-, metaal- en kruidenbaden (water 37˚) 22 Regendouche (buitentemperatuur) 23 Massage en schoonheidsbehandelingen (lucht 28˚) 24 Tuin (buitentemperatuur) 25 ‘Woonkamer’ (lucht 28˚) 26 Japanse sauna 27 Buitenruimte Finse sauna 28 Finse sauna 29 Russische sauna 30 Kinderbaden 31 Tuin (buitentemperatuur) 32 Olympisch 50m-bad
Vogelvlucht, de binnenkant onthuld CONTEXT 1 Kinkerstraat 2 Bilderdijkgracht 3 Bellamyplein 4 Ten Katemarkt VERHULLENDE FUNCTIES (donkergrijs) 5 Woningen op verdiepingen, winkels op begane grond 6 Fysiotherapie 7 Fitnesscentrum 8 Kinderopvang 9 Parkeergarage 10 Stadsdeelkantoor 11 Restaurant INTRIGERENDE ELEMENTEN (rood) 12a Duiktoren met daarin Olympisch duikbad 12b Oude hek als kunstdisplay INFILTRERENDE ELEMENTEN (van BG naar 1e verdieping) (geel) 13a Trapingang 13b Filteringang BADHUISFUNCTIES (blauw) 1e VERDIEPING 14a Kleedkamer en stijgpunt vrouwen 14b Kleedkamer en stijgpunt mannen 15 Hammam vrouwen 16 Hammam mannen BEGANE GROND 17 Tepidarium (water 36˚) 18 Koelkast (lucht -5˚) 19 Buitenbad (water 36˚) 20 Frigidarium (water 12˚) 21 Bloemen-, metaal- en kruidenbaden (water 37˚) 22 Regendouche (buitentemperatuur) 23 Massage en schoonheidsbehandelingen (lucht 28˚) 24 Tuin (buitentemperatuur) 25 ‘Woonkamer’ (lucht 28˚) 26 Japanse sauna 27 Buitenruimte Finse sauna 28 Finse sauna 29 Russische sauna 30 Kinderbaden 31 Tuin (buitentemperatuur) 32 Olympisch 50m-bad

Doorsnede AA’ 1 Bellamyplein 2 Aanzicht oude hek als kunstdisplay 3 Bubbelbad (water 37˚) 4 Filter-ingang 5 Regendouche (buitentemperatuur) 6 Metaalbad (water 37˚) 7 Aanzicht installatievolume baden hal 4 8 Heet bad (water 42˚) 9 Beit-al-harrara (hammam vrouw) 10 Tuin (buitentemperatuur) 11 Aanzicht volume met kleedkamers en zonterras 12 ‘Woonkamer’ thermaal badhuis 13 Aanzicht filter van kleedkamer man naar hammam man 14 Ijsbad (water 1˚) 15 Aanzicht Finse sauna 16 Aanzicht volume hammam man 17 Kinkerstraat
Doorsnede AA’ 1 Bellamyplein 2 Aanzicht oude hek als kunstdisplay 3 Bubbelbad (water 37˚) 4 Filter-ingang 5 Regendouche (buitentemperatuur) 6 Metaalbad (water 37˚) 7 Aanzicht installatievolume baden hal 4 8 Heet bad (water 42˚) 9 Beit-al-harrara (hammam vrouw) 10 Tuin (buitentemperatuur) 11 Aanzicht volume met kleedkamers en zonterras 12 ‘Woonkamer’ thermaal badhuis 13 Aanzicht filter van kleedkamer man naar hammam man 14 Ijsbad (water 1˚) 15 Aanzicht Finse sauna 16 Aanzicht volume hammam man 17 Kinkerstraat

Na de transformatie: badhuis
Na de transformatie: badhuis

De infiltrerende filter-ingang
De infiltrerende filter-ingang

Het insluitende caldariumbad
Het insluitende caldariumbad

Onthullende perforaties in oude muren
Onthullende perforaties in oude muren

Voor de transformatie: tramremise
Voor de transformatie: tramremise




PROJECTINDEX
 
UNFOLDING ENCLAVE
Technische Universiteit Delft
ARCHITECTURE

De transformatie van een industriële enclave in Amsterdam Oud-West spitst zich in dit ontwerp toe op het ontwikkelen van een multicultureel badhuis in een voormalige tramremise. Het plan richt zich vooral op de vraag hoe de culturele waarde van het bestaande bij hergebruik geoperationaliseerd kan worden.
De culturele kwaliteit van de voormalige tramremise ligt behalve in de meesterlijke materialisatie, ook en misschien nog wel meer in de relatie tot de stad. Die relatie is die van de enclave en kan begrepen worden in termen van 'geheim' en 'intrige'. Het hart van de enclave bestaat uit een enorm conglomeraat van historisch waardevolle industriële gebouwen. Tijdens de stadsuitbreiding van 1901 zijn deze gebouwen geheel conform de heersende opvattingen zo veel mogelijk voor het zicht verstopt achter een ring van standaard bouwblokken. Het verborgen industriecomplex communiceert slechts via enkele strekkende meters hekwerk met de stedelijke omgeving. Als men eenmaal de enorme, stille ruimten binnen de enclave betreedt krijgt men het gevoel in een andere wereld te verkeren.
De herbestemming tot multicultureel badhuis biedt de mogelijkheid om de monumentale enclave toegankelijk te maken en tegelijkertijd de waardevolle historische afzondering te bewaren. Die afzondering, oorspronkelijk bedoeld om iets 'lelijks' industrieels te verbergen, krijgt een nieuwe betekenis: het garanderen van de voor baden vereiste intimiteit. De transformatie intensiveert de aanwezige karakteristieke elementen. Zo wordt de uitgestrektheid van de hallen gebruikt voor het geleidelijk infiltreren van bezoekers, de Polonceau dakconstructie wordt weerspiegeld op de vloer en in het water van de voormalige reparatiekuilen die worden hergebruikt als baden.
De onthulling van een geheim vormt het leidende thema voor de transformatie. De enclave met haar monumentale ruimten en de nieuwe badhuisfunctie wordt stap voor stap ontsluierd door vijf soorten ingrepen: vergroting van verborgenheid, intrige, infiltratie, insluiting en onthulling.
De beschadigde onderdelen in het hart van het industriële monument worden vervangen door twee soorten inpassingen die zichzelf onderscheiden als ruimtelijke omkering van het omhullende monument. Deze enclaves-in-enclave zijn patio's en prisma's. De patio's bevatten buitentuinen en een buitenbad en zijn bereikbaar via begane grond vanuit het thermaal gedeelte en het Olympisch gedeelte. De verticaal georiënteerde lichtbrekende prisma's zijn gepositioneerd op 3 meter hoogte in aansluiting op de ingangen en de receptie. Ze omsluiten functies waar mannen en vrouwen gescheiden zijn. Deze volumes, die de kleedkamers en hammams herbergen, zijn primair bedoeld voor de grote groep islamitische bewoners van het westelijke deel van Amsterdam. Deze groep stelt immers aparte eisen aan het badritueel. De prisma-enclaves laten de begane grond vrij voor de gemengde circulatie van mannen en vrouwen. Het proces van verhulling, intrige, infiltratie, insluiting en onthulling herhaalt zich hier bij de relatie tussen prisma-enclave en badenclave. De prisma-enclaves zijn enerzijds verhuld, maar anderzijds dermate aanwezig dat ze de vrouwen en mannen in de badenclave kunnen intrigeren. Eenmaal geleid en ingesloten in het binnenste van de hammams krijgt men 'inzicht' in het 'Westerse' thermaal gedeelte. Zo kan ook 'de Islamitische kant' van de wijkbewoners vanuit haar enclave-in-enclave nieuwsgierig raken naar de Westerse badcultuur.