Nederlands English

Plankaart. Kustmorfologische ingreep: snijkopzuiger snijdt de Razende Bol in tweeën.
Plankaart. Kustmorfologische ingreep: snijkopzuiger snijdt de Razende Bol in tweeën.

Huidige situatie; de Razende Bol met zijn noordelijke uitloper.
Huidige situatie; de Razende Bol met zijn noordelijke uitloper.

Drijvend eiland: aan de horizon verschijnt een nieuw eiland; de Aanlander. Het beweegt langzaam richting de Texelse kust.
Drijvend eiland: aan de horizon verschijnt een nieuw eiland; de Aanlander. Het beweegt langzaam richting de Texelse kust.

De aanhechting: De aanlander heeft na zo'n 15 jaar de laagwaterdam bereikt. Het gedeelte dat met laag water droog staat is nu door de dam verbonden met de kust.
De aanhechting: De aanlander heeft na zo'n 15 jaar de laagwaterdam bereikt. Het gedeelte dat met laag water droog staat is nu door de dam verbonden met de kust.

De aanlanding: De aanlander zal na ongeveer 20 jaar 'aangeland' zijn bij de Texele kust.
De aanlanding: De aanlander zal na ongeveer 20 jaar 'aangeland' zijn bij de Texele kust.

Principe doorsnedes 1 Huidige situatie. De Razende Bol met zijn noordelijke uitloper en voor de kust van Texel ligt het Molengat. 2 Bij het doorknippen van de noordelijke uitloper, ontstaat de 15 meter hoge Aanlander. Voor de kust van Texel ligt nog steeds het Molengat. 3 na 15 jaar 'drijft' de Aanlander richting de Texelse kust en raakt de laagwaterdam. Er ontstaat een baai voor de kust van Texel. 4 Na 20 jaar is de Aanlander aangeheeld aan de kust van Texel; het strand wordt verbreed. de Razende bol Noordergat de Aanlander Molengat baai de duinen van Texel
Principe doorsnedes 1 Huidige situatie. De Razende Bol met zijn noordelijke uitloper en voor de kust van Texel ligt het Molengat. 2 Bij het doorknippen van de noordelijke uitloper, ontstaat de 15 meter hoge Aanlander. Voor de kust van Texel ligt nog steeds het Molengat. 3 na 15 jaar 'drijft' de Aanlander richting de Texelse kust en raakt de laagwaterdam. Er ontstaat een baai voor de kust van Texel. 4 Na 20 jaar is de Aanlander aangeheeld aan de kust van Texel; het strand wordt verbreed. de Razende bol Noordergat de Aanlander Molengat baai de duinen van Texel

De Razende Bol; ervaren van de leegte.
De Razende Bol; ervaren van de leegte.

Activiteiten op de Aanlander na de knip.
Activiteiten op de Aanlander na de knip.




PROJECTINDEX
 
DE RAZENDE BOL
Amsterdam University of the Arts
LANDSCAPE DESIGN

nieuw land - nieuw strand
Nieuw land, een bekend begrip in Nederland. Het komt maar weinig voor dat we het cadeau krijgen. Maar tussen Den Helder en Texel is dit wel het geval. Door zeer dynamische processen zoals wind, stromingen in de zee en de daarbij behorende zandafzettingen is hier een zandplaat boven water komen liggen. De zandplaat is groot genoeg om het predikaat eiland te krijgen. Noorderhaaks heet het, maar het is in de volksmond beter bekend als De Razende Bol.
Tegenstrijdige visies op de bestemming kunnen een bedreiging vormen voor het eiland. Bovendien geldt de zuidwest kust van Texel als duurste stukje kust van Nederland. Jaarlijks wordt voor veel geld zand opgespoten om de kust te beschermen. Dat moet anders kunnen. Mijn afstuderen heeft dan ook tot doel kustbescherming, natuurontwikkeling en recreatie gezamelijk te ontwikkelen. Ik wil laten zien dat het cadeautje voor de kust van Texel ingezet kan worden voor een meer natuurlijke manier van kustverdediging. Door daarnaast dit unieke stukje Nederland toegankelijk te maken kunnen meer mensen het unieke vrijheidsgevoel opdoen zonder dat de natuur hiervoor de prijs betaalt. Nut en noodzaak worden aan elkaar gekoppeld.
De opgave bestaat er vervolgens uit om een overlevingsstrategie voor de Razende Bol te ontwikkelen waarbij de plaat een bijdrage levert aan de kustbescherming van Texel en tegelijkertijd de kwaliteiten van het gebied beleefbaar maakt en behoudt. Dit alles wordt gerealiseerd door de Razende Bol te verlossen van zijn afgelegenheid in een voortdurend proces van verandering.
Als antwoord op de kusterosie van Texel stel ik een kustmorfologische ingreep voor. Er wordt door een 'snijkopzuiger' een geul gegraven in de noordelijke uitloper van de Razende Bol. Hierdoor zal het eiland zich in tweeën splitsen. Het vrijkomende zand wordt naast de nieuwe geul neergelegd, ten noorden van de Razende Bol, waardoor een nieuw, 15 meter hoog eiland ontstaat: De Aanlander. Terwijl de Razende Bol redelijk stabiel ligt, zal dit nieuwe eiland zich langzaam richting de Texelse kust begeven. De top zal door winderosie afgevlakt worden. Na circa twintig jaar zal de Aanlander verhelen met de kust van Texel. Door deze ingreep worden de dure en kunstmatige zandsuppleties op de zuidkust van Texel overbodig.
Bij deze kustmorfologische ingreep wordt er ingespeeld op de aanwezige dynamiek. Het nieuwe eiland zal door wind en water van vorm en ligging veranderen en uiteindelijk verdwijnen. Het proces zal zich, naar alle waarschijnlijkheid, na circa twintig jaar weer kunnen herhalen, omdat er een nieuwe noordelijke uitloper zal gaan ontstaan. Met deze ingreep wordt nieuw land gemaakt dat wordt blootgesteld aan en vormgegeven door heftige natuurkrachten. De invloed van de mens verdwijnt na de ingreep. De aanwezige natuurlijke dynamiek wordt met dit ontwerp benut en vergroot. Het biedt nieuwe kansen voor natuurontwikkeling en heeft potenties voor recreatief gebruik. Zorgvuldige injecties zorgen er voor dat zowel Den Helder als Texel een nieuwe impuls krijgt en dat de Razende Bol opgenomen wordt in het recreatieve netwerk. Het wordt mogelijk om het eiland te bezoeken en te ervaren. Een geweldig perspectief wat al zo lang aan de horizon heeft liggen lonken!