Nederlands English

Winnaars Archiprix Nederland 2016


foto's Hans Krüse

Op zaterdag 18 juni zijn onder grote belangstelling in Museum Rotterdam de winnaars bekend gemaakt van de Archprix. De jury selecteerde drie projecten voor een prijs: twee eerste prijzen en een derde prijs, en drie eervolle vermeldingen.

De jury beoordeelde 26 afstudeerprojecten van ontwerpers die in 2014 en 2015 zijn afgestudeerd. Uit het juryrapport: “De maatschappelijke betrokkenheid is groot. Vrijwel alle afstudeerders worden gedreven door de vraag hoe de wereld verbeterd kan worden. Daaronder is een groot aantal buitenlandse maatschappelijke opgaven. Meer dan de helft van het aantal inzendingen valt onder deze categorie, waaronder twee plannen voor vluchtelingenkampen in het middenoosten, twee plannen voor woningbouw in Addis Abeba en een visie op de waterproblematiek in respectievelijk Jakarta en Londen, een voorstel voor een stedelijk systeem voor hergebruik in Istanbul en een plan voor de verduurzaming van de oliewinning uit teerzand in Canada. Ook in voor locaties in Nederland zijn maatschappelijk georienteerde opgaven uitgewerkt.” [...] “De presentaties zijn vaak met veel aandacht en op persoonlijke wijze vormgegeven. De computer is minder dominant aanwezig dan voorheen. Er zijn opvallend weinig traditionale renderings en er wordt vaak gebruik gemaakt van een mix aan presentatietechnieken.”

Prijzen en vermeldingen
Eerste prijs
Art in Context, Katarzyna Nowak, Rotterdamse Academie van Bouwkunst (architectuur)
Een ontwerp voor een nieuwe museumtypologie waarbij het museum een gedifferentieerde context biedt voor de historische collectie. Elke ruimte heeft een ander karakter die is toegesneden op de gepresenteerde kunst. De achterliggende gedachte is dat de context van de kunst de interpretatie van het kunstwerk beïnvloedt; ruimte en het kunstwerk zijn daarom onlosmakelijk met elkaar verbonden.
Uit het juryrapport: “In een goede balans tussen de theorie en het ontwerp wordt een intrigerend museum ontwikkeld met een geheel eigen karakter. Interessant is bovendien dat het ontworpen museum niet alleen een doorsnede toont van de kunstgeschiedenis, maar dat de architectuur van het museum zelf ook een doorsnede van de architectuurgeschiedenis is. Het ontwerp biedt daarmee een heel nieuwe kijk op de typologie van musea.”
link naar project http://www.archiprix.nl/national/index.php?project=3620

Eerste prijs
Pairi Dæza, Milad Pallesh, Academie van Bouwkunst Amsterdam (architectuur)
Het plan voor een woonbuurt aan de Kostverlorenvaart (Amsterdam) is een voorbeeld van hoe architectuur een rol kan spelen in het stimuleren van informele zorg. Om dat te kunnen bewerkstelligen is in het ontwerp aandacht besteed aan alle schaalniveaus. Het is treffend hoe de ontwerper zijn Iraanse achtergrond vertaalt naar de Nederlandse context.
Uit het juryrapport: “Het realistische plan past in de Nederlandse ontwikkelmarkt. In Amsterdam West kan de gekozen opzet kwetsbaar zijn, maar de ontwerper is zich daar goed van bewust en loopt er niet voor weg. Van het degelijke rapport tot en met de architectonische uitwerking en de prachtige presentatie sluiten alle elementen uit het ontwerp naadloos op elkaar aan. Het plan is een overtuigend voorbeeld van hoe architectuur een rol kan spelen in het samen leven in de stad.”

Derde prijs
Re.Claim, Yuka Yoshida, Academie van Bouwkunst Amsterdam (landschapsarchitectuur)
De Nihonbashi rivier was eens het epicentrum van Edo, het huidige Tokyo. Sinds de jaren zestig van de vorige eeuw gaat ze echter voor 90 procent schuil onder de betonnen constructie van een snelweg. Het afstudeerplan beoogt de beleving van mensen van de Nihonbashi rivier te veranderen.
Uit het juryrapport: “Een moeilijke opgave, maar door middel van een uitgekiende, realistische strategie weet de ontwerpster aannemelijk te maken dat het gestelde doel bereikt kan worden. Ze ontwikkelt daartoe een reeks van kleinschalige elementen die in combinatie met de bestaande betonnen keerwanden toegepast kunnen worden en daarbij tevens bijdragen aan de noodzakelijke versterking van de oevers.[...] De sprekende presentatie en maquette maken inzichtelijk dat de aanpak van de rivieroevers zorgt voor een kwalitatieve impuls waar vervolgens de omringende bebouwing van kan profiteren door de programmering van de plinten daarop aan te passen.”

Eervolle vermeldingen
Mining Istanbul, Francesco Apostoli, TU-Delft (architectuur)
Een ontwerp voor een verwerkingsfabriek van oude elektrische apparaten in Istanbul is onderdeel van een nieuw stedelijk systeem waar hergebruik, nieuwe vormen van handwerk en buurtactiviteiten samenkomen.

Torino Rinata, Bram van Kaathoven, TU-Eindhoven (architectuur)
Een onderzoek en ontwerp naar de continuïteit van de Europese stad in haar specifieke Turijnse verschijningsvorm.

Tweede Natuur, Hannah Schubert, AvB Amsterdam (landschapsarchitectuur)
Het landschapsarchitectonisch afstudeerplan presenteert de gestage overname door de natuur van het nooit in gebruik genomen Scheringa museum in het Noord-Hollandse dorpje Opmeer.

De jury
De jury bestond dit jaar uit: Vibeke Gieskes (schrijver en curator), Bianca Seekles (directievoorzitter ERA Contour), Jan Willem ter Steege (architect/partner Popma & Ter Steege), Anouk Vogel (landschapsarchitect Anouk Vogel) en Jeroen de Willigen (stedenbouwkundige/partner De Zwarte Hond en stadsarchitect Groningen). De secretaris van de jury is Henk van der Veen (Archiprix).

Tentoonstelling en publicatie
De tentoonstelling Archiprix NL 2016 met 26 geselecteerde projecten, is nog tot en met 3 juli te zien in de Timmerhuis passage, Rodezand, Rotterdam. Toegang gratis. Openingstijden: maandag t/m vrijdag van 7.00 - 22.00 uur en op zaterdag van 9.00 -18.00 uur.

Boek Archiprix 2016 de beste Nederlandse afstudeerplannen, architectuur, stedenbouw, landschapsarchitectuur
ed.: Henk van der Veen
vormgeving: Jakub Straka
€ 24.95
ISBN 978-94-6208-295-3

De prijsuitreiking werd muzikaal begeleid door tapdanseres Janne Eraker en bassist Bruno Ferro Xavier da Silva



Programma PRIJSUITREIKING ARCHIPRIX 2016
10.00 – 14.30 Inloop expositie
14.30 – 16.30 Prijsuitreikingsprogramma (eerste verdieping)
14.30 welkom door Jacob van Rijs
14.45 Plannen uitgelicht in debat met deelnemers o.l.v. Chris van Langen
15.45 Toelichting van het juryoordeel en prijsuitreiking door Vibeke Gieskes, plantoelichtingen door de winnaars en uitreiking van de eerste exemplaren van het boek Archiprix 2016 aan de prijswinnaars.
16.30 – 18.00 Bezichtiging expositie en borrel

Jury De afstudeerplannen van Archiprix 2016 zijn beoordeeld door een jury bestaande uit: Vibeke Gieskes (theorie), Bianca Seekles (ontwikkelaar), Jan Willem ter Steege (architectuur), Anouk Vogel (landschapsarchitectuur) en Jeroen de Willigen (stedenbouw)

Tentoonstelling Archiprix 2016 Te bezichtigen van 11 juni t/m 3 juli op maandag t/m vrijdag van 7.00 - 22.00 uur en op zaterdag van 9.00 -18.00 uur in de Passage van het Timmerhuis.

Dag van de Architectuur / maand van de Architectuur De prijsuitreiking en de tentoonstelling vindt plaats in het kader van de dag van de architectuur met een uitgebreid programma waaronder opengestelde gebouwen zie: www.dagvandearchitectuur-rotterdam.nl Geïnteresseerden kunnen voorafgaand aan de prijsuitreiking deelnemen aan verschillende rondleidingen. Gedurende de hele maand juni is er een uitgebreid programma in het kader van de Rotterdam Architectuur Maand (#RAM16) zie: http://rotterdamarchitectuurmaand.nl

Publicaties Archiprix 2016 en Archiprix International Madrid 2015 uitgeverij naioıo, verkoopprijs resp. € 24,50 en € 29,50. De boeken zijn verkrijgbaar tijdens de prijsuitreiking.





Archiprix NL 2016 tentoonstelling

De Nederlandse opleidingen selecteerden hun beste afstudeerplannen voor de Archiprix 2016. De ontwerpers presenteerden hun plannen in de Bk-EXPO van de faculteit bouwkunde waar ze tot 11 maart 2016 te bezichtigen zijn. In deze periode zal de jury de plannen hier beoordelen.

De tentoonstelling is geopend op maandag t/m donderdag tussen 07.00 en 22.00 uur, op vrijdag: van 07.00 tot 19.00 uur
TU Delft, faculteit Bouwkunde, Julianalaan 134, Delft. Toegang gratis.



Archiprix International exhibition @ gevel2016



ARCHIPRIX CHILE: exhibition, award ceremony and workshops

On 4 September the Award Ceremony of the Archiprix Chile took place in Santiago after a week of workshops in Valparaiso, the jury selected three projects for a prize and three for a special mention:

1st prize:
La ruta de los gentiles, Javiera Uriarte Tirado / Universidad Finis Terrae
 2nd prize:
Muelle de Mimbre,Domingo Arancibia  / Universidad de Chile 
3rd prize:
Circuito turístico y estaciones programáticas Salinas de Cahuil, Melissa Ortiz Arcos  / Universidad San Sebastián - sede Santiago
Special mentions:
Parque Humedal Rocuant, Cristian Rodriguéz Salcedo / Universidad del desarrollo - Sede Concepción 
Blibloteca escolar interactiva, Cristobál Ruiz-Tagle / Universidad del Desarrollo - Sede Santiago
Reutilización del abandonado hospital OchagavíaCarlos Duarte Max-Moerbeck / Universidad Mayor - Sede Santiago 

 

Nanne de Ru, Carlos Castillo and José Llano at the exhibition in Santiago



Winnaars Archiprix Nederland 2015

Op 20 juni 2015 maakten de juryleden Oana Rades en Peter Defesche de winnaars van de editie 2015 bekend in het Grootlab in Amsterdam. 

De jury bestaande uit Peter Defesche (architectuur), Steven Delva (landschapsarchitectuur), Boris Hocks (stedenbouw), Michelle Provoost (theorie) en Oana Rades (architectuur) selecteerde uit 27 inzendingen de volgende plannen voor een prijs: 

Eerste prijs
Een Voorkant voor de Achterkant, Ivar van der Zwan, AvB Amsterdam, architectuur
Virtuoos ontwerp voor een woon-werkcomplex binnen een bouwblok van de historische binnenstad van Amsterdam toont aan hoe een kwalitatief hoogwaardig milieu gerealiseerd kan worden op bestaande dichtbebouwde locaties.

Gedeelde tweede prijs (in alfabetische volgorde)
Bayt, Abdessamed Azarfane, AvB Amsterdam, architectuur
Zeer goed doordacht ontwerp voor sociale woningbouw in Casablanca, op alle schaalniveaus wordt een hoge kwaliteit gerealiseerd. 

Monument voor Charles‐Axel Guillaumot, Gerald Mulder, AvB Arnhem, architectuur
De prachtige opgave voor een ondergrondse route ter nagedachtenis aan de redder van Parijs wordt op geheel persoonlijke wijze uitgewerkt in een prachtig geregisseerde sequentie van ruimten.

(Re)claimed Land, Francesca Rizzetto, TU-Delft, stedenbouw
Een uitermate complexe, ogenschijnlijk kansloze casus wordt op alle niveaus op geloofwaardige wijze aangepakt en uitgewerkt tot een overtuigend plan voor een leefbare regio. 

Algemene opmerkingen van de jury
Portret van de editie
Hoewel de geselecteerde plannen sterk uiteenlopen ontwaart de jury een aantal grote lijnen die hieronder nader worden besproken.

Kwalitatief hoogwaardige rapporten
Wellicht onder invloed van de toenemende academisering van het onderwijs ziet de jury veel uitstekende rapporten bij de afstudeerplannen. Inhoudelijk zijn ze vaak sterk. Ze vormen een belangrijk onderdeel van plannen die het karakter hebben van ontwerpend onderzoek. Het ontwerpend onderzoek biedt een goed uitgangspunt bij de start van het uiteindelijk ontwerp en is een goede strategie om onderzoek en ontwerp goed op elkaar aan te sluiten. Het biedt de mogelijkheid tot groei van het ruimtelijk ontwerp. Bij veel andere plannen is de relatie van de voorstudie met het ruimtelijk ontwerp niet altijd even sterk, tenslotte zijn er inzendingen met inhoudelijk weinig diepgaande studies. Daar waar de Archiprix een prijs is voor het ruimtelijk ontwerp, is het soms lastig om de kwaliteit van de studie of het rapport mee te wegen in het eindoordeel ten opzichte van de kwaliteit van het ruimtelijk ontwerp. De kwaliteit van het ruimtelijk ontwerp, uitzonderingen daargelaten, lijkt achter te blijven bij die van de rapporten. Bij een ruim aantal plannen wordt de belofte die in het onderzoek wordt gewekt, in het ontwerp niet waargemaakt. Plannen zijn pas echt goed als ze consistent en compleet zijn, er een logisch verband is tussen alle elementen van de opgave en als ze op overtuigende wijze gepresenteerd worden. De aansluiting tussen onderzoek en ontwerp is niet overal even overtuigend tot stand gebracht, vaak ten nadele van het ontwerp. Daar waar het onderzoek uitgebreid en diepgaand is, en de resultaten ervan weliswaar op een voortreffelijke manier zijn gedocumenteerd, profiteert het ontwerp daar vaak nog te weinig van.

Beleving en digitalisering van het landschap
De landschapsarchitectuurinzendingen gaan beide over de beleving van het landschap. Vooral het plan A Play of Nature exploreert nieuwe perspectieven van het vakgebied door de inzet van digitale middelen bij de beleving van het landschap. Ze passen in de Wageningse traditie van plannen met een gedegen theoretische component. Daarmee onderscheidt de opleiding zich van de andere landschapsarchitectuuropleiding in Nederland, de Academie van Bouwkunst in Amsterdam, waar de nadruk sterk op het ruimtelijk ontwerp ligt. Inmiddels is ook in Delft een opleiding voor landschapsarchitectuur gestart. De toekomst zal leren hoe die zich in het veld positioneert.

Terugkeer van het vakmanschap
Het is verheugend om te zien dat een aantal plannen zich op overtuigende wijze op het maken, het materialiseren en detailleren, concentreert. En dat de ontwerpers beseffen dat het karakter van architectuur uiteindelijk in grote mate door die uitwerking wordt bepaald. Daarmee willen de ontwerpers kennelijk het stadium van papieren architectuur zo snel mogelijk achter zich laten. Het hiervoor benodigde vakmanschap is in de beroepspraktijk van essentieel belang. Opvallend is wel dat het voornamelijk gaat om traditioneel vakmanschap. Om het klassieke ambacht haast. Met - kennelijk in het verlengde daarvan, als logisch vervolg – het gebruik van klassieke bouwmaterialen en technieken. Er is betrekkelijk weinig vernieuwing waar het gaat om bouwtechnische of productietechnische innovaties. Ook ontbreekt grotendeels de categorie van ultra lichte bouwwerken die interessant is vanuit duurzaamheids oogpunt.

Buitenlandse afstudeerders
Interessant is de groep van buitenlandse afstudeerders die een opgave uit hun vaderland oppakken en uitwerken aan een Nederlandse opleiding, hetgeen kan leiden tot nieuwe inzichten. In elk geval leidt het tot een heel breed en internationaal panorama, waarmee in de gehele collectie van inzendingen niet alleen een geografische maar ook een thematische verbreding zichtbaar wordt.

Publicatie
Archiprix Nederland 2015. De beste Nederlandse afstudeerplannen. The best Dutch graduation projects, red. Henk van der Veen, grafisch ontwerp Multitude (Amsterdam), nai010publishers,  Nl/Eng, p. 112, ISBN 978-94-6208-217-5, € 24.50

Muzikale begeleiding prijsuitreikingsprogramma: Jochem van 't Hooft en Onne



Prijsuitreiking Archiprix 2015
Zaterdag 20 juni 2015

Programma
Grootlab, Badhuiskade / Overhoeksplein 2, 1031 KS Amsterdam

10.00 – 14.30 Inloop expositie

14.30 – 16.30 Prijsuitreikingsprogramma
14.30 welkom door Madeleine Maaskant
14.45 Plannen uitgelicht in debat met deelnemers o.l.v. Paul Roncken
15.45 Toelichting van het juryoordeel en prijsuitreiking door Oana Rades en Peter Defesche, plantoelichtingen door de winnaars en uitreiking van de eerste exemplaren van het boek Archiprix 2015 aan de prijswinnaars.
16.30 – 18.00 Bezichtiging expositie en borrel

Jury

De afstudeerplannen van Archiprix 2015 zijn beoordeeld door een jury bestaande uit: Peter Defesche (architectuur), Steven Delva (landschapsarchitectuur) Boris Hocks (stedenbouw), Michelle Provoost (theorie) en Oana Rades (architectuur)

Tentoonstelling Archiprix 2015 en Archiprix International Madrid 2015
Te bezichtigen op 20 en 21 juni van 10.00 uur t/m 17.30 uur in het Grootlab.

Dag van de Architectuur Amsterdam
De prijsuitreiking vindt plaats in het kader van de dag van de architectuur met in het weekend een uitgebreid programma zie de website of het programmaboekje van ARCAM. Geïnteresseerden kunnen voorafgaand aan de prijsuitreiking deelnemen aan een rondleiding door de A’DAM Toren (voormalige Shelltoren) Overhoeksplein, 1, 1031 CK Amsterdam. De rondleidingen starten elk kwartier, de rondleidingen tussen 10.00 en 13.30 uur zijn speciaal gereserveerd voor Archiprix genodigden, entree na aanmelding én op vertoon van de uitnodiging.

In samenwerking met: ARCAM, Lingotto, JP van Eesteren, AHK



COMING SOON Archiprix Bosnia and Herzegovina

announcement Archiprix Bosnia and Herzegovina and exhibition Archiprix International 2015 in Sarajevo.
At the occasion of.Dani Arhitekture 28 - 31 May by Sasa Radenovic.



Inzendingen prijsvraag Zomerhofkwartier

 De prijsvraag voor architecten, stedenbouwers en landschapsarchitecten uit de Archiprix 2013, betreft de ontwikkeling van het bedrijventerrein Zomerhofkwartier te Rotterdam. Vanwege het economische tij ziet de eigenaar, woningcorporatie Havensteder, voorlopig af van de projectmatige ontwikkeling van dit gebied tot een woonbuurt. Havensteder en de op het terrein werkzame participanten, ondernemers, openbare instellingen en bewoners werken al enige tijd gezamenlijk in een organisch proces aan de gebiedsgerichte ontwikkeling van het kwartier. Het streven is, in een open, synergetische netwerkomgeving, een scala aan initiatieven te laten uitgroeien tot een duurzaam programma, en tegelijkertijd hiermee het hele gebied  op de kaart te zetten.

AUDIO SMARTER ZOHO ontworpen door: Foteini Setaki
Dit voorstel gaat uit van een even verassende  als inspirerende probleemstelling: het geluidsvacuüm in het hart van het Zomerhopkwartier stemt niet overeenstemt met de stedelijkheid en de activiteiten die erin plaatsvinden. Teneinde de kwaliteit van het “stedelijk geluidslandschap” te verbeteren en mensen bewust te maken van het effect van geluid op de perceptie en het `lezen` van een gebied stelt de inzending een netwerk van akoestische plekken voor, waarin gebruikers zelf geluid kunnen ontwerpen en afspelen. pdf van de inzending

CONNECTING PEOPLE ontworpen door: Marnix Scholman, Thomas van Wanrooij, Mark Romme
Connecting People gaat uit van de bestaande ruimtelijke opbouw van het Zomerhofkwartier. Deze bestaat uit een stedelijk superblok, met helder gedefinieerde randen en een verborgen, interne wereld. Het gebied is slecht bereikbaar met de auto, fiets en wandelwegen lopen er juist direct langs of doorheen. De inzending gaat uit van de kansen die het onaangetakte en verborgen karakter van het gebied biedt en stelt voor het hele kwartier als een besloten bedrijfsverzamelgebouw te ontwikkelen. pdf van de inzending

HET GROTE ZOHO KWARTIERMAKERS KWARTETSPEL ontworpen door: Loes Martens, Peter Arnts, Bas Barendse, Stef Bogaerds, Marten Dashorst, Thomas de Leeuw, Amy Verkerke

Deze inzending richt zich volledig op het proces om tot een gemeenschappelijk gedragen visie te komen en stelt het ontwerp en de uitwerking voorlopig uit. De opstellers stellen zich voor als de Zomerhof Kwartiermakers, wegbereiders van een duurzaam groeiende stadswijk en scheppers van gunstige omstandigheden. Het zijn de pioniers die ondervragen, analyseren en potenties zichtbaar en bespreekbaar maken. pdf van de inzending

ZONDER MOTTO / ACTIVATE ZOHO ontworpen door: Kasper Zoet, Remy Jansen, Chantal Vos

De inzending gaat uit van een juiste constatering: “Er zijn al veel masterplannen gemaakt voor de wijk, goede plannen, die echter nog allemaal nog op de plank liggen”. De inzending stelt daarom een praktische strategie voor: direct beginnen met een kleinschalige actie en beperkte middelen, daarna verder uitbouwen. Het startpunt van de eerste actie vormt een waardeketen in de maakindustrie van het Zomerhofkwartier: De Horeca Vakschool + Restaurant Gare du Nord + de Viltmannen. De eerste ruimtelijke ingreep, het vergroenen van een deel van de openbare ruimte met gras, fruitbomen en schapen, moet deze activiteiten verbinden tot een synergetische wijkgebonden economie. Deze eerste ingreep zal weer nieuwe kansen bieden andere participanten.



Archiprix 2015 tentoonstelling

Dinsdag 16 februari hebben de deelnemers van de Archiprix 2015 hun plan opgehangen in de faculteit bouwkunde van de TU-Delft. De 27 plannen die door de Nederlandse opleidingen zijn geselecteerd als hun beste afstudeerwerk zijn tot 11 maart 2015 te bezichtigen. In deze periode zal de jury de plannen hier beoordelen.

De tentoonstelling is geopend op maandag t/m donderdag tussen 07.00 en 22.00 uur, op vrijdag: van 07.00 tot 19.00 uur
TU Delft, faculteit Bouwkunde, Julianalaan 134, Delft. Toegang gratis.



Archiprix prominent op symposium Hitte in de Delta

 Op 28 november 2014 organiseerde Architectuur Lokaal de nationale manifestatie Hitte in de delta over publiek opdrachtgeverschap en ontwerp. Archiprix was daar prominent aanwezig.

Tentoonstelling Archiprix Nederland 2014 met de presentatie van de beste Nederlandse afstudeerplannen op het gebied van de architectuur, stedenbouw en landschapsarchitectuur

De nieuwe architect Onder leiding van voormalig Archiprix voorzitter en hoogleraar Architectural Engineering TU Delft Thijs Asselbergs vertelden de nieuwe architecten Pieter Stoutjesdijk en Gerjan Streng hoe ze in hun praktijk inhoud geven aan de nieuwe rol van de architect. Juryvoorzitter Floris Alkemade lichtte toe hoe de jongste generatie talentvolle ontwerpers zich een positie verovert in de actuele ontwerppraktijk.

Young innovators Archiprix deelnemers Dik Houben, Jeroen Atteveld, Claire Oude Aarninkhof en Minke Mulder, Peter Leeuw, Joppe Veul en Paulvan Dijk, Dingeman Deijs, Olv Klijn, Eric-Jan Pleijster en Wolbert van Dijk presenteerden de resultaten van hun onderzoek dat ze uitvoerden in opdracht van het College van Rijks Adviseurs (CRA). Deze onderzoeken leveren een inspirerende bijdrage aan het werkprogramma 2012-2016 van het CRA. Vanwege het succes krijgt dit initiatief een vervolg.

 



Tentoonstelling Archiprix 2014

Archiprix NL 2014, de beste 27 afstudeerplannen op het gebied van architectuur, stedenbouw en landschapsarchitectuur.zijn nog tot en met zondag 31 augustus te zien het Het Nieuwe Instituut, Rotterdam.

De ontwerpen bieden scenario's voor een samenleving in verandering. Doordat er geen sprake is van een gezamenlijke opgave zijn de onderwerpen zeer divers: van een ontwerp voor een resocialisatiegevangenis tot een strategie voor het reactiveren van de rijke natuur van de Oosterschelde.
Het Nieuwe Instituut, Museumpark, Rotterdam

 



Winnaars Archiprix 2014


Op 22 juni 2014 maakte juryvoorzitter Floris Alkemade de winnaars van de editie 2014 bekend in het nieuwe stadskantoor van Utrecht.

De jury bestaande uit Floris Alkemade (architectuur), Tom Avermaete (theorie), Riëtte Bosch (stedenbouw), Hans van der Heijden (architectuur) en Saline Verhoeven (landschapsarchitectuur) selecteerde uit 27 inzendingen de volgende plannen voor een prijs:

Gedeelde eerste prijs (in alfabetische volgorde)
The Ems Full Hybrid, Remco van der Togt, Jonas Papenborg, Wageningen Universiteit (landschapsarchitectuur)
Recording and Projecting Architecture, Filippo Maria Doria, TU-Delft (architectuur)

Eervolle vermeldingen (in alfabetische volgorde)
De noodzaak van ruïnes, Claire Laeremans, AvB Amsterdam (landschapsarchitectuur)
Potsdams collectief, Bob L'Herminez, TU-Eindhoven (architectuur)

Algemene opmerkingen van de jury
De oogst levert het beeld op van een zoekende generatie met veel idealisme en een brede onderzoekende blik. Bij de rondgang langs de inzendingen signaleerde de jury algemene trends waarvan hieronder kort verslag wordt gedaan. De jury is gevraagd om vanuit haar positie in de beroepspraktijk te reflecteren op de selectie van de beste afstudeerplannen van het afgelopen onderwijsjaar. Deze notities zijn dan ook vooral bedoeld voor de opleidingen, ze zijn in zekere zin te lezen als kritische opmerkingen met betrekking tot de focus van de opleidingen. Dit commentaar is uiteraard gebaseerd op een selectie van het totaal aan afstudeerplannen, zij het wel de toplaag. In het algemeen lijkt er sprake van een existentiële twijfel over het vakgebied. Blijkbaar zijn er geen duidelijke ‘basisvaardigheden’ meer waarmee men met vertrouwen een opgave aan kan pakken. Wat er uiteindelijk in de beroepspraktijk uit deze verwarring gaat groeien, moet nog blijken. Het is in ieder geval hoopvol dat de situatie tegemoet getreden wordt door een geëngageerde generatie die op een integere wijze een breed scala aan mogelijke oplossingen aandraagt voor actuele opgaven.

Terugkeer idealisme
Een ruime meerderheid van de plannen heeft raakvlakken met maatschappelijke opgaven. Er lijkt sprake van het heruitvinden van het idealisme. Er is geen sprake van cynisme. Sommigen proberen met vormgeving een maatschappelijk probleem op te lossen anderen gaan op een meer fundamentele wijze met de maatschappelijke aspecten om. Vaak wordt de idealistische insteek gekozen vanuit een persoonlijke betrokkenheid. Er is sprake van een groot engagement waarbij de rol van de ontwerper, alsook zijn instrumenten kritisch aan de orde worden gesteld.

Duurzaamheid
Veel plannen hebben betrekking op duurzaamheid. Het thema wordt wel anders gedefinieerd dan voorheen. Het is geen doel meer op zich, het thema is verinnerlijkt.

Traditie
Er lijkt een tendens te zijn om voort te bouwen op bestaande kwaliteiten, een fundamenteel verlangen naar vernieuwing ontbreekt. De ontwerpen zijn in de regel voorzichtig, in ieder geval minder hemelbestormend dan bij vorige generaties. Veel plannen positioneren zich in de bestaande stad en de formele bravoure is op zijn retour. Daarbij wordt soms teruggegrepen op het traditionalisme en in het verlengde daarvan een classicistische vormentaal.

Infrastructuur
In opvallend veel plannen vormt de infrastructuur een belangrijk onderdeel van de opgave. Op verschillende schaalniveaus wordt daarbij de relatie van de infrastructuur met de openbare ruimte beschouwd maar zonder dat daarbij de stedenbouwkundige mogelijkheden worden doorgrond. Door de infrastructuur als een integraal onderdeel van de ontwerpopgave mee te nemen is zowel in kwalitatief als economisch opzicht nog winst te behalen. Dat wordt in verschillende plannen duidelijk, waarbij het voornamelijk gaat om de verkeersinfrastructuur als de hydrologische infrastructuur.

Het afstuderen als meesterproef of ontwerpend onderzoek
Er lijkt zich een tendens voor te doen waarbij de aard van het afstudeerplan verschuift van een 'meesterproef' waarbij de afstudeerder aantoont de uitwerking van een bepaalde opgave tot in de finesses te beheersen naar ontwerpend onderzoek. Deze verschuiving sluit zowel aan bij de academisering van het onderwijs als bij de ontwikkelingen in de beroepspraktijk. Wel lijkt het vakmanschap van het architectonisch ontwerp aan kwaliteit in te boeten onder invloed van deze tendens. De theoretische verantwoording van het ontwerp groeit daarentegen naar een enorm hoog niveau.

Gedeelde eerste prijs
The Ems Full Hybrid, Remco van der Togt, Jonas Papenborg, Wageningen Universiteit (landschapsarchitectuur)
Uit het juryrapport: Met een uitgekiende strategie biedt het afstudeerplan meer dan alleen een integrale oplossing voor de ernstige complexe economische en ecologische problematiek van het Eems estuarium. Het plan presenteert bovendien een overtuigend lange termijn perspectief voor de ontwikkeling van het gebied, gelegen op de grens van Nederland en Duitsland. De aanpak is uitermate professioneel en voor zover mogelijk wetenschappelijk onderbouwd en helder gedocumenteerd. De ontwerpers onderkennen terecht dat er sprake is van een ‘wicked problem’. Er moet rekening gehouden worden met een onzekerheidsmarge omdat de effecten van de voorgestelde ingrepen niet volledig voorspelbaar zijn. De te volgen strategie is daarom wendbaar. Het plan wordt geloofwaardig neergezet waarbij wordt aangetoond dat ontwerpen goed kan samengaan met wetenschappelijk onderzoek. Het ontwerp heeft aansprekende ruimtelijke kwaliteiten en wordt voor alle betrokken partijen inzichtelijk gepresenteerd. Het boeiende verhaal wordt goed uitgelegd en mooi in beeld gebracht. Het plan bestaat uit een serie samenhangende voorstellen die technisch goed worden onderbouwd. De voorgestelde maatregelen zijn erop gericht de processen in het gebied hun werk te laten doen. Het gaat daarbij niet alleen om natuurlijke processen zoals de stroming van de rivier en de getijdewerking maar ook om de waterverplaatsing van de langsvarende cruiseschepen. Het in onbruik geraakte poldersysteem aan weerszijden van de rivier wordt op vernieuwende wijze benut, afgedankte boorplatformen uit de Noordzee krijgen er een nieuwe functie. Het plan levert naast een aantrekkelijk landschap waarin natuur en productie samengaan ook economische kansen, terwijl het kostbare continue uitbaggeren van de vaargeul niet meer nodig is. De ontwerpers doen een overtuigend voorstel en geven daarmee gestalte aan hun ambitie om de vitaliteit van de Eemsregio naar een hoger niveau te tillen. Een plan dat veel inzicht biedt aan een breed publiek, van wetenschappers tot bewoners, van havenbaronnen tot natuurliefhebbers. Een plan dat kan bekoren.

Gedeelde eerste prijs
Recording and Projecting Architecture, Filippo Maria Doria, TU-Delft (architectuur)
Uit het juryrapport: Het volstrekt eigenzinnige plan voor een blindenbibliotheek in het park van de Villa Borghese in Rome is onwaarschijnlijk rijk aan fundamentele architectuur gerelateerde noties. Het bijgevoegde rapport draagt daar in sterke mate aan bij. Zo is er een vooronderzoek gedaan naar de perceptie van architectuur waarbij zowel de link gelegd wordt met de geschiedenis van Rome als met de hedendaagse situatie waarbij ruimtelijke fragmenten opgenomen worden met behulp van een zelfgebouwde mobiele cameras obscura. De representatie van architectuur en de ervaring van ruimte staan zowel in het onderzoek als in het plan centraal. In dit kader is de functie van het ontwerp, een blindenbibliotheek relevant. Een blinde mist de directe visuele ervaring van ruimte. De ruimte is een hypothese, een mentale constructie. Ook een ontwerper ervaart een soortgelijke situatie bij het ontwerpen, hij tekent een ruimte die je niet in werkelijkheid kan zien. Het ontwerp van de bibliotheek sluit aan bij deze observaties. Het is een bouwwerk waarin een letterlijk dynamische route langs lessenaars met informatie leidt. De blinde bezoeker ontwikkelt al lopend een indruk van de ruimte. In al zijn complexiteit en rijkdom is het plan nauwelijks helemaal te doorgronden, hetgeen niet voor alle juryleden een overtuigende eigenschap was. De vele relevante observaties en het volstrekt eigen idioom dat de ontwerper ontwikkelde zijn dermate intrigerend dat de beschouwer zich overvallen voelt door een sterk verlangen om steeds verder door te dringen in het plan dat bij bestudering steeds nieuwe verrassende lagen prijs geeft. Het plan is prachtig gepresenteerd.

Eervolle vermelding
De noodzaak van ruïnes. Een strategie voor het schaduwlandschap van Le Centre, Claire Laeremans, AvB Amsterdam (landschapsarchitectuur)
Uit het juryrapport: Het wonderschone plan presenteert een strategie voor de ontwikkeling van de Borinage in België. Het plan gaat uit van de aanwezige relicten van een industrieel verleden en wordt gedragen door de inzet van de bewoners van het gebied. Toegegeven moet worden dat het een breekbare strategie is, de ontwerpster is zich daar ook goed van bewust. Wellicht is het de enige realistische optie omdat er weinig geld beschikbaar is voor de transformatie van het vergeten landschap in een intrigerend nieuw landschap.
De ontwerpster verbleef geruime tijd in het gebied en ontwikkelde een plan waarbij stapsgewijs een netwerk wordt gecreëerd in het landschap. De verlaten relicten die het startpunt vormen worden toegankelijk gemaakt en verbonden door paden. Kleine functies worden aan het netwerk toegevoegd zoals een Bed and Breakfast of een café. Door middel van kleine ingrepen wordt de schoonheid van een uiterst weerbarstig landschap zichtbaar en toegankelijk gemaakt en wordt een netwerk ontwikkeld waarmee de samenhang geënsceneerd wordt. De rol van de architect wordt hier luidop in vraag gesteld. Het is essentieel om de bewoners die het plan moeten realiseren te inspireren. Daarvoor biedt het prachtige boek met een gebalanceerde gelaagdheid van kaarten, teksten, beelden en plannen in ieder geval een uitstekende aanzet.

Eervolle vermelding
Potsdams collectief, Bob L'Herminez, TU-Eindhoven (architectuur)
Uit het juryrapport: Het doorwrochte plan betreft een uitgebreid onderzoek naar de Potsdamse stadsuitbreidingen en een ontwerp voor een grootschalig wooncomplex in Berlijn dat is gebaseerd op een doorontwikkeling van het Potsdamse model.
Het plan stelt verscheidene relevante actuele aspecten van de stedelijke bouwopgave aan de orde. De kracht van het plan zit vooral in het wetenschappelijk opgebouwde onderzoek naar collectiviteit en de toegevoegde waarde van het collectief voor de stad. Het ontwikkelde theoretisch kader wordt goed begrepen en adequaat toegepast in het ontwerp. Het ontwerp bestaat uit een interessante invulling van de binnenruimte van een groot Berlijns bouwblok. De uitgekiende geleding levert mooie stedelijke ruimten op. Over de kwaliteit van de architectuur zijn de meningen verdeeld, met name voor wat betreft de rigiditeit van de gevels en de aansluiting van de plint op de openbare ruimte. Het plan toont aan dat de stedelijke ruimte kan profiteren van een architect die over een instrumentarium beschikt dat de stad kan maken, zeker in een situatie waar de stedenbouwkundige kwaliteit niet geborgd is.

Publicatie
Archiprix Nederland 2014. De beste Nederlandse afstudeerplannen. The best Dutch graduation projects, red. Henk van der Veen, grafisch ontwerp bitcaves (Femke Herregraven Ninia Støttrup Larsen), nai010publishers, Nl/Eng, p. 112, ISBN 978-94-6208-114-7, € 24.50
 



Prijsuitreiking zondag 22 juni 2014

Programma

Nieuwbouw Stadskantoor, Stadsplateau 1, 3521 AZ Utrecht (direct ten noordwesten van Utrecht CS)
10.00 – 13.00 Inloop expositie, 12.30 lezing Dirk Jan Postel, architect stadskantoor

13.00 – 15.00 Prijsuitreikingsprogramma
13.10 Welkom door Madeleine Maaskant
13.30 Plannen uitgelicht in debat met deelnemers o.l.v. Paul Roncken
14.20 Toelichting van het juryoordeel en prijsuitreiking door Floris Alkemade, plantoelichtingen door de winnaars en uitreiking van de eerste exemplaren van het boek Archiprix 2014 aan de prijswinnaars.
15.00 – 16.30 Bezichtiging expositie en borrel
16.30 – 16.45 Lopen van Stadskantoor naar TivoliVredenburg

TivoliVredenburg, Vredenburgkade 11, 3511 WC Utrecht
16.30 – 17.00 Inloop TivoliVredenburg
17.00 – 18.30 Architectenestafette Grote Zaal mmv Herman Hertzberger, Patrick Fransen, Thijs Asselbergs, Jo Coenen en Pieter Bannenberg
18.30 – 20.30 Bezichtigen TivoliVredenburg vanaf Centrale Plein

Jury
De afstudeerplannen van Archiprix 2014 zijn beoordeeld door een jury bestaande uit: Floris Alkemade (architectuur), Tom Avermaete (theorie), Riëtte Bosch (stedenbouw), Hans van der Heijden (architectuur) en Saline Verhoeven (landschapsarchitectuur)

Tentoonstelling Archiprix 2014 en Archiprix International Moscow 2013
Nieuwbouw Stadskantoor
Te bezichtigen op 21 en 22 juni van 10.00 uur t/m 17.30 uur in de nieuwbouw van het stadskantoor in Utrecht.

Tentoonstelling Archiprix 2014
Het Nieuwe Instituut.
28 juni t/m 31 augustus zaal 3
opening 27 juni 17.00 uur

Dag van de Architectuur
De prijsuitreiking vindt plaats in het kader van de dag van de architectuur. Geïnteresseerden kunnen voorafgaand aan de prijsuitreiking deelnemen aan een rondleiding door het Stationsgebied. Deze start om 11.30u bij het infocentrum CU2030 en eindigt om 12.30u bij het Stadskantoor.

Publicaties
Archiprix 2014 en Archiprix International Moscow 2013 uitgeverij naioıo, verkoopprijs resp. € 24,50 en € 29,50. De boeken zijn verkrijgbaar tijdens de prijsuitreiking.

De stichting Archiprix is een samenwerkingsverband van de Nederlandse onderwijsinstellingen op het gebied van architectuur, stedenbouw en landschapsarchitectuur, in Amsterdam, Arnhem, Delft, Eindhoven, Groningen, Maastricht, Rotterdam, Tilburg en Wageningen. Archiprix presenteert jaarlijks de beste afstudeerplannen van deze opleidingen.
De beoordelingsronde 2014 van Archiprix is mogelijk gemaakt door bijdragen van het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie; de participerende opleidingen en Hunter Douglas.

In samenwerking met: Architectuurcentrum Aorta, TivoliVredenburg, gemeente Utrecht

PS voor hen die niet naar Utrecht kunnen komen en toch graag een inspirerend verhaal van Herman Hertzberger willen horen, dat kan op de 22e om 14.00 uur in de Willemsparkschool in Amsterdam.



Aftrap Archiprix Chile 2014

 Op vrijdag 28 maart organiseerde de Archiprix Chile in samenwerking met de Universiteiten Andrés Bello en Federico Santa María in het auditorium van het parque cultural van Valparaiso de aftrap van de Archiprix Chile 2014 en de aankondiging van de Archiprix International Madrid 2015. In oktober zal in Valparaiso een workshop gehouden worden in het kader van Archiprix Chile met als thema: 'Unsolicited Architecture - Valparaiso'. Op de bijeenkomst spraken Ludovica Rogers, Sophie Panzer, Olga Vazquez Ruano, Jose Llano Loyola , curator van de workshop en Carlos Castillo Cortés, directeur Archiprix Chile.



Kick-off Ideeënprijsvraag Zomerhofkwartier

Archiprix doet haar best om voor haar deelnemers een prijsvraag en een concrete ontwerpopdracht te organiseren. Met de corporatie Havensteder als opdrachtgever en in samenwerking met onder meer Stichting AIR en Stipo hebben we een inspirerende opgave kunnen ontwikkelen. Deze prijsvraag beoogt de potentie te onderzoeken van de ontwikkeling van het gehele Zomerhofkwartier door de gebruikers, en ideeën hierover een concrete stap verder te brengen. De opgave is opgebouwd uit 4 samenhangende onderwerpen: de ontwikkeling van ruimte, de ontwikkeling van programma, de ontwikkeling van waarde en de organisatie van participanten, alles in een open planproces.
Op dinsdag 2 april vond de kick-off plaats met inleidingen over het Zomerhofkwartier door Paul Elleswijk (Havensteder), Jeroen Laven (STIPO), Astrid Karbaat & Evelien van Es, Dirk van Peijpe (urbanisten), Jeroen de Willigen (De Zwarte Hond) Peter Veenstra (LOLA), Jan Jongert (Superuse), Gerjan Streng (Cloud Collective) o.l.v. Patrick van der Klooster (Stichting AIR) inhoudelijke organisatie prijsvraag Bas van Vlaenderen (Bavavla)

 
verkenning Zomerhof o.l.v. Paul Elleswijk

De prijsvraag wordt ondersteund door het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie.



Tentoonstelling Archiprix 2014

Alle 27 afstudeerprojecten die door de Nederlandse ontwerpopleidingen geselecteerd zijn als hun beste afstudeerprojecten vormen samen de Archiprix 2014. Ze staan van 10 februari t/m 7 maart opgesteld in de Maquettehal van BK City.
De tentoonstelling is te bezichtigen op maandag t/m donderdag tussen 07.00 en 22.00 uur, op vrijdag: van 07.00 tot 19.00 uur
TU Delft, faculteit Bouwkunde, Julianalaan 134, Delft. Toegang gratis.



Archiprix deelnemers krijgen ontwerpopdracht van het CRA

Het College van Rijksadviseurs (CRA) start project Young Innovators
8 talentvolle jonge ontwerpers aan de slag met ruimtelijke opgaven

Uit een rijke verzameling Archiprix-inzendingen van de afgelopen jaren selecteerde het CRA zes projecten die relevant zijn voor een van de thema’s uit zijn eigen Werkprogramma 2012-2016. Acht jonge ontwerpers worden door het CRA gevraagd in een vervolgopdracht hun werk te verdiepen. De geselecteerde ontwerpers zijn: Dik Houben (Living Shell), Jeroen Atteveld (Thermen Westpoort), Claire Oude Aarninkhof, en Minke Mulder (Croproad Park), Peter Leeuw (Nieuw Eetlust), Joppe Veul en Paul van Dijk (Water-ways to climate adaptation) en Wolbert van Dijk (Het Dijkplateau).

Talent inzetten bij grote ruimtelijke opgaven
In zijn agenda ‘De Techniek van het Verbinden’ heeft het CRA een nieuw programma opgenomen, dat ‘Young Innovators’ is gaan heten. Met ‘Young Innovators’ beoogt het CRA jonge, talentvolle vakgenoten te betrekken bij enkele grote ruimtelijke opgaven die in zijn eigen werkprogramma zijn benoemd als ‘Her-pakken’, ‘Energietransitie en Ruimte’, ‘Nieuwe Cultuurlandschappen’, ‘Concentratie, Stabilisatie en Krimp’ en ‘Een Betere Delta’.

De deelnemers reageren heel enthousiast op de uitnodiging van het CRA:.‘Wat geweldig om de kans te krijgen het afstudeerplan verder te uitdiepen en een koppeling met het CRA te maken’.

Met de formulering van een concrete ontwerpopdracht, begeleiding door de Rijksadviseurs zelf en door experts vanuit verwante disciplines biedt het CRA de ideeën realistische en praktijkgerichte versterking. De uitkomsten worden in de zomer gepresenteerd.

Het College van Rijksadviseurs adviseert het Rijk gevraagd en ongevraagd over ruimtelijke onderwerpen en ontwerpthema's. Architectuur, stedenbouw, landschap, infrastructuur, ruimtelijke ordening en cultureel erfgoed vormen een onlosmakelijk geheel. Samen bepalen zij het aanzien en de kwaliteit van onze ruimte.
Het College van Rijksadviseurs bestaat uit: ir. Frits van Dongen - Rijksbouwmeester, prof. ir. Eric Luiten - Rijksadviseur voor Landschap en Water en ir. Rients Dijkstra, Rijksadviseur voor Infrastructuur en Stad. www.collegevanrijksadviseurs.nl
 



ARCHIPRIX NL & INTERNATIONAL
on tour
Tentoonstelling Archiprix NL 2013 Nederlands 27 beste afstudeerplannen architectuur, stedenbouw en landschapsarchitectuur
Tentoonstelling Archiprix International Moscow 2013 met planpresentaties en films van de winnaars, genomineerden en favorieten van de deelnemers
GEVEL 2014 Rotterdam Ahoy, gratis toegang na aanmelding
22 t/m 24 januari 2014 Woensdag 22: 11.00 - 18.00 uur, donderdag 23: 11.00 - 20.00 uur, Vrijdag 24: 11.00 - 17.00 uur
Inhoudelijk programma op elke beursdag onder meer: De Olifantenkooi bij Vakbeurs Gevel