Nederlands English

Typisch stadsdeel met grootschalige prefab woningbouw in Litouwen.
Typisch stadsdeel met grootschalige prefab woningbouw in Litouwen.

Transformatie van de typische Sovjet-massawoning (van 1950 tot nu) 1 eerste Kruchevkas, vier verdiepingen hoge bakstenen portiekwoningen uit de tijd van Kruchev, eind jaren vijftig. 2 eerste prefab bouwblokken met vijf verdiepingen, vooral gebouwd met grote prefab betonnen panelen. In Litouwen werd de eerste prefab flat gebouwd in 1959. 3 bewoners nemen na verloop van jaren de woningbouwblokken over. Balcons worden dichtgezet met glas, ramen op de begane grond worden voorzien van inbraakwerende traliehekken. 4 privébedrijfjes, zoals bloemenwinkeltjes, kapperszaakjes verschijnen na de onafhankelijkheidsverklaring van 1990 op de beganegrondverdieping 5 officiele renovatie van de Sovjet appartementengebouwen begint in 2004 nadat Litouwen toetreedt to de Europese Unie. De gevels worden geisoleerd, de houten ramen worden vervangen door kunststof exemplaren, alle balkonnen worden beglaasd, de plattegronden weer gestandaardiseerd. De infrastructuur tussen de bouwblokken en de publieke ruimte blijft ongewijzigd, zij het dat de binnenplaatsen vol raken met auto´s.
Transformatie van de typische Sovjet-massawoning (van 1950 tot nu) 1 eerste Kruchevkas, vier verdiepingen hoge bakstenen portiekwoningen uit de tijd van Kruchev, eind jaren vijftig. 2 eerste prefab bouwblokken met vijf verdiepingen, vooral gebouwd met grote prefab betonnen panelen. In Litouwen werd de eerste prefab flat gebouwd in 1959. 3 bewoners nemen na verloop van jaren de woningbouwblokken over. Balcons worden dichtgezet met glas, ramen op de begane grond worden voorzien van inbraakwerende traliehekken. 4 privébedrijfjes, zoals bloemenwinkeltjes, kapperszaakjes verschijnen na de onafhankelijkheidsverklaring van 1990 op de beganegrondverdieping 5 officiele renovatie van de Sovjet appartementengebouwen begint in 2004 nadat Litouwen toetreedt to de Europese Unie. De gevels worden geisoleerd, de houten ramen worden vervangen door kunststof exemplaren, alle balkonnen worden beglaasd, de plattegronden weer gestandaardiseerd. De infrastructuur tussen de bouwblokken en de publieke ruimte blijft ongewijzigd, zij het dat de binnenplaatsen vol raken met auto´s.

Uit de interviews met bewoners: Ik woon hier al 52 jaar. De meeste andere bewoners zijn minstens één keer verhuisd. Er is sprake van een cyclus van wisselende bewoners, als de oude bewoners sterven verhuren of verkopen hun familieleden de flat. Ik herinner me dat de binnenplaats vol met kinderen was, nu is die meestal leeg. Er is geen gemeenschappelijk gevoel meer. Joné, pensionado, 87 jaar.
Uit de interviews met bewoners: Ik woon hier al 52 jaar. De meeste andere bewoners zijn minstens één keer verhuisd. Er is sprake van een cyclus van wisselende bewoners, als de oude bewoners sterven verhuren of verkopen hun familieleden de flat. Ik herinner me dat de binnenplaats vol met kinderen was, nu is die meestal leeg. Er is geen gemeenschappelijk gevoel meer. Joné, pensionado, 87 jaar.

Uit de interviews met bewoners: Had je ooit gedacht dat in één appartementengebouw in een microrayon evenveel mensen wonen als in een klein dorp Litouwen? Wat zijn de verschillen? In de massawoningbouw is de afstand tussen de mensen veel kleiner. De meeste zijn van elkaar gescheiden door een muur van 12 centimeter. Hoewel ze elkaars naam nauwelijks kennen. Wat als we elk blok als een klein dorp zouden beschouwen...? Tadas, ontwerper van gebruikersinterfaces, 32 jaar.
Uit de interviews met bewoners: Had je ooit gedacht dat in één appartementengebouw in een microrayon evenveel mensen wonen als in een klein dorp Litouwen? Wat zijn de verschillen? In de massawoningbouw is de afstand tussen de mensen veel kleiner. De meeste zijn van elkaar gescheiden door een muur van 12 centimeter. Hoewel ze elkaars naam nauwelijks kennen. Wat als we elk blok als een klein dorp zouden beschouwen...? Tadas, ontwerper van gebruikersinterfaces, 32 jaar.

Reorganisatie van het land. Speculatieve kaart. Terwijl kassen en algenteelt langs de belangrijkste as zijn geprojecteerd, worden andere gebieden aan de natuur overgelaten.
Reorganisatie van het land. Speculatieve kaart. Terwijl kassen en algenteelt langs de belangrijkste as zijn geprojecteerd, worden andere gebieden aan de natuur overgelaten.

Doorsnede van Litouwen. Met de hyperloop doorkruis je in 30 minuten het land van de Baltische zee naar Vilnius.
Doorsnede van Litouwen. Met de hyperloop doorkruis je in 30 minuten het land van de Baltische zee naar Vilnius.

Bolo#Pleasure Futuristen. Speculatieve gevel. Eén van de bolos. Luxe wordt hier gezien als een mogelijkheid om plezier te hebben zonder dat je je ervoor moet schamen, een stedelijk experiment waar de villa Savoy van le Corbusier voor iedereen betaalbaar is.
Bolo#Pleasure Futuristen. Speculatieve gevel. Eén van de bolos. Luxe wordt hier gezien als een mogelijkheid om plezier te hebben zonder dat je je ervoor moet schamen, een stedelijk experiment waar de villa Savoy van le Corbusier voor iedereen betaalbaar is.

Bolo Nieuws. Speculatieve krant die bijhoudt hoe bolotopia zich ontwikkelt.
Bolo Nieuws. Speculatieve krant die bijhoudt hoe bolotopia zich ontwikkelt.




PROJECTINDEX
EERVOLLE VERMELDING
RECYCLING UTOPIA: IN PROGRESS
Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten

In mijn onderzoek staan de fenomenen van de socialistische grootschalige woningbouw in Litouwen centraal. Deze geïndustrialiseerde woningbouw ontstond als een fysiek resultaat van de utopische belofte om elke Sovjetfamilie een eigen appartement te bezorgen. In de jaren negentig onderging Litouwen radicale veranderingen als gevolg van de transformatie van een sovjetsocialistisch systeem naar een democratische en onafhankelijke staat. Omgeven door opkomende winkelcentra als fysiek gevolg van het kapitalisme, bleven de Sovjetwijken voor massawoningen echter onveranderlijke relicten van wat zestig jaar geleden werd gebouwd. Wat is de volgende stap in het verhaal van deze prefab huismachines (zoals Le Corbusier ze zou noemen)? Door speculatie als methode te omarmen heb ik mogelijke (en/of onmogelijke) toekomstscenario's geëxploreerd om me af te vragen: what if .....?
Nieuwe systemen en ideologieën vervangen of recyclen altijd eerdere systemen en ideologieën. Geen van hen is perfect, maar iedere utopie belooft steeds weer iets nieuws.
Stelt u zich voor: Litouwen na x jaar: Massale investeringen in biotechnologieën hebben het land weer naar een nieuw systeem met een mysterieuze naam geleid: FALC (Fully Automated Luxury Communism). Dit systeem stuurt de reorganisatie van het land en de steden aan.
De Nederlandse kunstenaar Constant Nieuwenhuys en andere utopisten uit de jaren 60 droomden over een maatschappij waarin de mensen door automatisering waren bevrijd. Die maatschappij is er nu, de ludieke samenleving die het zich kan veroorloven om in spontane luxe te leven. De vraag in de toekomst zal zijn: Wat is luxe voor jou? Villa Savoie? Een eengezinswoning? Een zwervend leven losgekoppeld van een bepaalde plaats en regelgeving? Is tijd de ultieme luxe of moet het gegarandeerd worden als basisinkomen voor iedereen? Wat zou u uiteindelijk doen als u tijd had?
Mijn project past de theorie van bolo's aan; onafhankelijke, gedecentraliseerde eenheden van mensen die zich verzamelen volgens bepaalde nima (culturele achtergrond, gemeenschappelijk belang en tijd) die ze delen. Door te spelen met speculaties en paradoxen experimenteer ik met verschillende concepten van luxe, werk, vrije tijd, gelijkheid en collectiviteit. Mijn ontwerp suggereert een reeks speculatieve scenario's hoe in de toekomst na x jaar Žirmūnai (het eerste socialistische woondistrict in Litouwen) en flatgebouwen, als de meest pure en aanpasbare structuren, in een experimentele speeltuin van ideeën en theorieën kunnen veranderen.