Nederlands English

Een kartoninstallatie in de Schellensfabriek is ingezet om een mogelijke verarming van architectuur te onderzoeken als gevolg van de opkomst van het technologisch idioom in het ontwerpproces. De kartoninstallatie tijdens het onderzoek.
Een kartoninstallatie in de Schellensfabriek is ingezet om een mogelijke verarming van architectuur te onderzoeken als gevolg van de opkomst van het technologisch idioom in het ontwerpproces. De kartoninstallatie tijdens het onderzoek.

Beleefde ruimte en architectuur
Beleefde ruimte en architectuur

Beeld uit de analysefilm ‘de vloeibare karateristiek van ruimte’. Aan de hand van het filmen in de leegstaande Schellensfabriek is het technologisch idioom bevraagd in relatie tot de beleving van ruimte en het architectonisch ontwerpproces.
Beeld uit de analysefilm ‘de vloeibare karateristiek van ruimte’. Aan de hand van het filmen in de leegstaande Schellensfabriek is het technologisch idioom bevraagd in relatie tot de beleving van ruimte en het architectonisch ontwerpproces.

Beeld van het maakproces.
Beeld van het maakproces.

Maquette van de Schellensfabriek waarop het restaurant met werkplekken, presentatiezalen en tuinkamer is uitgewerkt. De ruimtes kunnen worden gekoppeld of afzonderlijk van elkaar worden gebruikt. De oude en nieuwe delen van de textielfabriek vloeien in elkaar over.
Maquette van de Schellensfabriek waarop het restaurant met werkplekken, presentatiezalen en tuinkamer is uitgewerkt. De ruimtes kunnen worden gekoppeld of afzonderlijk van elkaar worden gebruikt. De oude en nieuwe delen van de textielfabriek vloeien in elkaar over.

Het entreegebied waarbij de perfectie en imperfectie van de gevel de buitenruimte definieert. Met de tijd vormt het regenwater een roestpatroon over de gekleurde prefab-beton elementen. Het roestpatroon wordt gestuurd door de messing lijnen die door het beton lopen en door het wegknikken van het achterste deel van de wand.
Het entreegebied waarbij de perfectie en imperfectie van de gevel de buitenruimte definieert. Met de tijd vormt het regenwater een roestpatroon over de gekleurde prefab-beton elementen. Het roestpatroon wordt gestuurd door de messing lijnen die door het beton lopen en door het wegknikken van het achterste deel van de wand.

Isometrie
Isometrie

De trap onder het daklicht. Het object werkt als verbindend en sturend element tussen de verschillende ruimtes.
De trap onder het daklicht. Het object werkt als verbindend en sturend element tussen de verschillende ruimtes.




PROJECTINDEX
 
BELEEFDE RUIMTE EN ARCHITECTUUR
Technische Universiteit Eindhoven
ARCHITECTURE

Het afstudeerproject zoekt een antwoord op de vraag op welke wijze de abstractheid van het huidige gedigitaliseerde ontwerpproces van invloed is op de beleving van het architectonisch ontwerp. In twee experimenten is op ware schaal de lichamelijke ervaring van een ruimte onderzocht.
De computer geeft toegang tot een ongekende hoeveelheid informatie en maakt compleet nieuwe vormen van representatie mogelijk. Gefaciliteerd door de opkomst van de computer veranderen de architectonische ontwerpmodellen. Ontwerpideeën worden onderzocht en uitgewerkt met behulp van computerprogramma’s. Zo kunnen bijvoorbeeld scripts de basis vormen voor een ruimtelijk ontwerp. De computer is met al zijn mogelijkheden een ongekende verrijking, maar behelst deze verrijking niet tevens een verarming?
In het afstudeerwerk Beleefde ruimte en architectuur is gekeken naar hoe de technologisch gegenereerde beelden en informatie ingezet kunnen worden in het belang van de architectuur. De achterliggende vraag is of en zo ja hoe, de lichaamloosheid van het technologisch idioom invloed heeft op het architectonisch ontwerpproces en de keuzes die daaruit voortvloeien. Het bredere kader waarbinnen dit afstudeerwerk kan worden gezien is de onderlinge relatie tussen het lichaam en het denken en de mogelijke consequenties van die relatie voor architectuur. Om een mogelijke afvlakking van de architectonische kwaliteit te voorkomen door de opkomst van het technologisch idioom, is de discrepantie tussen het lichaam en de lichaamloosheid van computers cruciaal. Vanuit een opgesteld theoretisch kader zijn twee experiment uitgevoerd. Het ene experiment is opzoek gegaan naar een mogelijke verrijking voor architectuur door de technologisch gegenereerde beelden en informatie, het ander onderzocht een mogelijke verarming.
Om de verarming en de verrijking van het technologisch idioom voor architectuur te onderzoeken, is een vergelijking met een belichaamde ervaring onontbeerlijk. Een maquette op een verkleinende schaal zou hiervoor nooit helemaal volstaan. De leegstaande Schellensfabriek in Eindhoven is daarom als onderzoeksmaquette schaal 1:1 gebruikt. In deze fabriek zijn de twee experimenten uitgevoerd.
Het eerste experiment onderzoekt de verrijking van het technologisch idioom. Een ruimte in de Schellensfabriek is langdurig gefilmd en vervolgens geanalyseerd aan de hand van de videobeelden. Het technologisch idioom heeft de mogelijkheid om een veelstemmigheid, een polyfonie, aan de beelden en informatie te geven van een ruimte, waarbij elke partij zelfstandig wordt benaderd. Vanuit de polyfonie van de video kan intelligentie worden opgebouwd over ruimte. De analysefilm van de ‘Onomatopee- ruimte’ in de Schellensfabriek schetst bijvoorbeeld hoe licht ruimte kan laten stromen en de sequentie in een ruimte kan sturen.
Het tweede experiment bestaat uit een karton-installatie en gaat in op de mogelijke verarming veroorzaakt door het technologisch idioom. Aan architecten en architectuurstudenten zijn filmpjes, foto’s en driedimensionale computermodellen getoond van het ontwerp van een kartonnen-ruimte. In de eerste fase van het experiment werd de mening over het ontwerp achterhaald aan de hand van deze beelden. De deelnemers moesten daarvoor een vragenlijst invullen. Voor de tweede fase van het experiment is in de Schellensfabriek de karton-installatie 1:1 gebouwd. Dezelfde mensen werden nu uitgenodigd om daadwerkelijk door het kartonnen bouwwerk te lopen. Daarna moesten ze wederom dezelfde vragenlijst invullen. Tussen de antwoorden van de twee vragenlijsten traden opmerkelijke verschillen op. De zaken in de ervaring van een ruimte zijn voor een groot deel zoals je ze zou verwachten, maar in de lichamelijke ervaring zijn ze veel rijker in hun specificiteit.
De kern van de dreigende verarming van architectuur als gevolg van de opkomst van het technologisch idioom, ligt in de specificiteit van het lichaam in de ervaring van ruimte. De dreigende verarming komt tot uiting in de materialisatie. Materiaal heeft een grote invloed op de details en in die zin op de specifieke lichamelijke beleving van ruimte. Met een computer kun je de meest perfecte ontwerpen maken, maar het is de weerbarstigheid van het materiaal waardoor architectuur gaat leven. In dit gebied tussen de perfectie van de computer en de imperfectie van de gebouwde werkelijkheid, krijgt materiaal haar betekenis.
De uitkomsten van het onderzoek zijn vertaald in een architectonisch ontwerp voor werkplekken in combinatie met een restaurant in de leegstaande Schellensfabriek. De onderzoeksresultaten hebben hun weerslag in de architectuur gevonden in de schoonheid van de vergankelijkheid, de materialiteit en in de wijze waarop de perfectie van het technologisch idioom en de imperfectie van de gebouwde werkelijkheid naast elkaar tot uiting komen.