Nederlands English

Uitgangspunt
Uitgangspunt

Concept
Concept

Dwarsdoorsnede
Dwarsdoorsnede

Langsdoorsnede
Langsdoorsnede

Principe schakeling tot gewelf, bovenzijde
Principe schakeling tot gewelf, bovenzijde

Interieur ondergrondse club
Interieur ondergrondse club





PROJECTINDEX
 
CONCRETE POETRY
Technische Universiteit Eindhoven
ARCHITECTURE

an underground club on top of the North-Southline
De ondergrondse club is gesitueerd in het centrum van Amsterdam, boven het metrostation Vijzelgracht in de 'Noord-Zuidlijn'. Zowel voor wat betreft de architectuur als voor wat betreft het constructief ontwerp, stelt de opgave de inhoud van het vakgebied ter discussie. Voor een gebouw zonder buitenkant kan men zich zelfs afvragen of er wel sprake van architectuur is. Dat was voor mij de reden om de problematiek van de moeilijke binnen-buitenrelatie tot een belangrijke leidraad voor de planvorming te verheffen. De ondergrondse ruimte krijgt het karakter van een ondergrondse kathedraal waar het leven gevierd wordt. Het ontwerp geeft, juist omdat het zich onttrekt aan het dagelijks leven, gestalte aan het onderbewuste van de stad. De kathedraal, die de gehele ruimte boven het station vult, is opgebouwd uit gewelven waarbij de buitenkant en de binnenkant in elkaar overlopen. Deze nieuw ontwikkelde vorm is vergelijkbaar met een Möbius lint of de fles van Klein. Het oppervlak dat binnenkant en buitenkant in één beweging met elkaar verbindt stelt de kunstmatigheid van het onderscheid tussen binnen- en buitenant aan de orde. De vraag of bouwen zonder buitenkant wel architectuur is, wordt hiermee paradoxaal en verliest zijn grond. Het ontwerp verandert kwaliteiten van de omgeving op subtiele wijze. De ingreep is als 'onderhuidse spanning' voelbaar. Het metrostation wordt verbreed en de straat wordt aangepast.
Ook in constructief opzicht gaat het ontwerp de uitdaging van ondergronds bouwen aan. De ondergrondse constructie moet voorkomen dat het grondwater, dat zich tot 30 meter boven de bodem van het station bevindt, de gehele constructie omhoog drukt. Het oppervlak van de gewelven verdeelt het ondergrondse volume in twee gelijke delen. Massa en ruimte zijn complementair aan elkaar. De massa is voldoende om het opdrijven van de club te voorkomen. De horizontale krachten worden in de verzwaarde rand van het gewelf via de diepwand overgedragen naar de aarde. De aarde wordt een steunbeer voor de ondergrondse kathedraal. Om de zwaar belaste, dunne schaalconstructie van de dubbelgekromde gewelven uit te kunnen rekenen heb ik een methode ontwikkeld om de complexe geometrie te modelleren tot een mesh die geschikt is voor gebruik door de Ansys software.
De beperkingen van het ondergrondse bouwen heb ik in positieve zin kunnen aanwenden om het ontwerp krachtiger te maken dan bovengronds mogelijk was geweest.