2008

Archiprix

TOUR
tour>

Poliphili in de uiterwaard, een productiepark in Arnhem - Ruud Smeelen

EERSTE PRIJS

Klik voor vergroting

Meinerswijk, gelegen in de uiterwaarden van de Rijn tegenover de binnenstad van Arnhem, is met zijn groene karakter, grootte 2 en centrale ligging een aantrekkelijk gebied. De hoge kosten en de veiligheidsrisico's die de bebouwing van dit groene voorland met zich meebrengen maakten dat het studiegebied gevrijwaard bleef van de stedelijke expansiedrift. Zo ging de naoorlogse kolonisatie van de zuidoever van de Rijn aan de groene enclave voorbij en bleef de interesse van verscheidene ontwikkelaars in de afgelopen decennia tot nu toe zonder consequenties. In de tussentijd is het gebied geworden tot een thuishaven voor culturele, wetenschappelijke en erotische behoeften. Binnen deze heterogene gebruikersgroep regelt een ongeschreven en spontaan ontstaan systeem de onderlinge verhoudingen. Is dit wat Foucault bedoelde met een 'heterotopie van de compensatie' 3? De gevestigde belangen en reeds gedane investeringen maken de gedachte dat deze 'status aparte' blijvend is naïef. Aan de andere kant is het huidige perifere karakter ook onderdeel geworden van de identiteit van Arnhem. Hoe een plan te definiëren zonder een van beide uit te sluiten? Het project stelt voor het gebied te bestemmen als een productiepark van wilgenhout. Door verschillende wilgenculturen volgens de bodemstructuur aan te planten ontstaat een steeds veranderend kleurrijk eiland in het hart van de stad. De verkoop van de jaarlijkse oogst voorziet het project van inkomsten. Het park zal het gehele jaar voor publiek toegankelijk zijn. Verschillende productievoorzieningen zijn ontworpen om het onderhoud van het park te faciliteren. Op de restanten van een oude scheepshelling is een centraal depot gesitueerd waar de oogst verzameld en gedistribueerd wordt. In kleinere satelliet fabriekjes wordt het hout voorbehandeld en tijdelijk opgeslagen 4. Buiten het productieseizoen blijven de fabriekjes en het depot verlaten achter in het park. Ze zijn dan toegankelijk voor zomerrecreanten die er op verschillende manieren gebruik van kunnen maken. Als geïntegreerd onderdeel van het publieke landschap betekent deze nieuwe openbare ruimte een meerwaarde voor het park.

Het aan de roman 'Hypnerotomachia Poliphili' ontleende 'Poliphili' wordt in de projecttitel gebruikt in de betekenis van 'liefhebber van veel', zoals voorgesteld door Godwin in de inleiding. Francesco Colonna, Hypnerotomachia Poliphili. Vert. Jocelyn Godwin, New York: Thames & Hudson, 1999.
2 - 300 hectare; 1,8 x de grootte van New Yorks Central Park
3 - '... their role is to create a space that is other, another real space, as perfect, as meticulous, as well arranged as ours is messy, ill constructed, and jumbled ' Michel Foucault, ' Of Other Spaces, Heterotopias.' Overgenomen op 15.06.06 van www.foucault.info
4 - De structuur gevormd door kleinere en specifiek op de functie ontworpen satellietunits georganiseerd rondom een centraal depot is niet vreemd aan het gebied. Reeds eerder ondervond Meinerswijk de invloed van eenvoudige, gestandaardiseerde bunkers en commandoposten die samen de IJssellinie vormden. Onveranderd worden de nog aanwezige restanten erkend en benadrukt binnen de nieuwe interventie.

Opleiding: TU Delft | Studierichting: architectuur | Mentoren: Karina Moraes ZarZar, Paulien Bremmer, Eric Luiten, Elise van Dooren

tour>