Mijn vernieuwend ontwerp van een moskee in de immigrantenwijk Lombok-Oost in Utrecht is bedoeld voor het verbeteren van de sociaal maatschappelijke situatie van een moslimgemeenschap. Als onderdeel van stadsvernieuwing in deze typische immigrantenwijk, moet de buurtmoskee niet alleen de schatkamer van de identiteit van de moslim zijn, maar ook het thuis van het publieke leven van de buurtbewoners. Die kunnen er een kaartje leggen, dansles nemen, een boek lenen, of de kinderen naar het dagverblijf brengen.

De uitgangspunten voor het ontwerp ontwikkelde ik vanuit de religie, de geschiedenis en de sociaal maatschappelijke achtergrond van moslims in Nederland en de Arabische wereld. Het gebouw, als fysieke vertoning van de islam, kan een stimulans zijn voor de ontwikkeling en identiteitsvorming van een 3e generatie (jonge) moslims. Ik streef daarbij naar een hechte, politiek assertieve moskeegemeenschap. De imam probeert vanuit zijn brede verantwoordelijkheid bruggen te bouwen naar de gemeenschappen om zich heen.

Centraal in de multiculturele wijk ligt het Lombokplein. Door het aanbrengen van een gelaagdheid in de overgang van de drukke openbare ruimte naar de entreehal van de buurtmoskee wordt de bezoeker voorbereid op de bijzondere functies binnen. De moskee is vooral ook een buurtcentrum. Met het omsluiten van een ruimte in de stad en een heel pakket aan publieke functies in het gebouw fungeert ze als verlengstuk van de openbare ruimte.

De ruimtelijke opzet van de buurtmoskee is gebaseerd op de gebruiken van de islam. Bijzonder is de plaatsing van een gebedsruimte in een gebouw dat voor de buurt een huis voor ervaring van collectieve interesses is, voor sociabiliteit, ontmoetingen en publieke expressie. De gebedsruimte is zwevend boven het seculiere programma van de wijk gesitueerd en gedraaid in de richting van Mekka. Van de organisatie van het programma, de keuze van de materialen, tot in het detail is de juiste gelaagdheid gezocht in het aanbrengen van begrenzingen en samenhang. De routing en organisatie van de gehuisveste functies verplicht daarbij niet tot onderlinge ontmoetingen maar biedt ruimte voor toevalligheden.

In de architectonische uitwerking staat de transformatie van de islamitische architectuur naar de huidige context voorop. Daarbij zet ik symboliek op ingetogen wijze in als toonbeeld van religieuze identiteit. Stijlelementen zoals geometrie, schoonschrift en intensief kleurgebruik geven het gebouw identiteit en de gemeenschap een geheugen. In materiaal en detaillering heb ik gebruik gemaakt van overeenkomsten in de lokale architectuur van de wijk en de rijke en diverse architectuur van de islam. Het geheel is het resultaat van een zoektocht naar innovatie, met een juiste balans tussen continuïteit en verandering.

Opleiding: TU Delft | Studierichting: architectuur | Mentoren: Robbert Nottrot, Kees van Weeren, John Heintz