Inzendvoorwaarden
De hogere Nederlandse ontwerpopleidingen met de afstudeerrichtingen architectuur, stedebouw en/of landschapsarchitectuur selecteren jaarlijks hun beste afstudeerplannen en sturen die naar Archiprix. De selectie door de opleidingen geschiedt conform de inzendvoorwaarden en de selectiecriteria van Archiprix. Volgens de inzendvoorwaarden kunnen de hogere Nederlandse ontwerpopleidingen voor de Archiprix 2007 de volgende aantallen plannen inzenden: Delft 9, Amsterdam 4, Eindhoven 4, Rotterdam 3, Tilburg 2, Wageningen 2, Arnhem 1, Groningen 1 en Maastricht 1. Dit betekent een maximaal aantal van 27 plannen. Archiprix ontving 26 inzendingen. Maastricht stuurde voor deze ronde geen afstudeerplan in. Naast formele bepalingen bevatten de inzendvoorwaarden de inhoudelijke criteria die de basis vormen voor zowel de selectie van de plannen door de opleidingen als voor de jurybeoordeling. Verlangd wordt dat het ingezonden plan in ieder geval: een ontwerp of ruimtelijk plan als resultaat heeft; een expliciet geformuleerde probleemstelling als uitgangspunt heeft; een inhoudelijke verantwoording bevat van de wijze waarop het plan, uitgaande van de probleemstelling, tot stand is gekomen. Bij de beoordeling wordt vervolgens gelet op de volgende elementen: de analyse van de opgave; de conceptuele kracht van het plan; de ruimtelijke kwaliteit van het ontwerp in combinatie met een zorgvuldige inzet van middelen; de verantwoording in beeld en geschrift en tenslotte de samenhang tussen deze elementen. Deze samenhang is van belang omdat de inzender daarmee aantoont het totale proces te beheersen waarbij het in de opgave gestelde probleem naar een passende ruimtelijke oplossing vertaald wordt.

Jurysamenstelling
Jaarlijks stelt het bestuur van Archiprix een andere, onafhankelijke jury van deskundigen samen. Omwille van de objectiviteit mogen geen personen in de jury zitting hebben die direct betrokken zijn geweest bij de totstandkoming van een inzending of die een directe relatie hebben met de ontwerper van een ingezonden plan. De jury heeft als taak om alle ingezonden plannen op hun eigen merites te beoordelen en elk afstudeerplan van een kort inhoudelijk commentaar te voorzien. Daarnaast moet de jury uit de inzendingen de beste plannen selecteren, waaronder ze het prijzengeld kan verdelen. De jury bestaat uit vijf personen. Vier deskundigen uit de deelnemende vakgebieden en een beschouwer. De samenstelling van de jury die de afstudeerplannen van de Archiprix 2007 beoordeelde is als volgt:

• Ruurd Gietema - stedebouw
• Sylvia Karres - landschapsarchitectuur
• Madeleine Maaskant - architectuur
• Koen Ottenheym - theorie
• Herman Zeinstra - architectuur

De secretaris van de jury is Henk van der Veen van Archiprix.

Werkwijze
De jury beoordeelde de plannen op 19 en 23 januari 2007 in Delft. Voorafgaand aan de jurybeoordeling ontving de jury van elk plan een door de ontwerper opgestelde tekst met de essentie van zijn of haar plan. In de periode tussen de beide jurybijeenkomsten zijn de toelichtingen bij de plannen bestudeerd. De jury beoordeelde elk plan afzonderlijk op zijn kwaliteiten, uitgaande van de door Archiprix opgestelde criteria zoals die in de inzendvoorwaarden zijn weergegeven.

ALGEMENE OPMERKINGEN
Statistiek
De Nederlandse ontwerpopleidingen selecteerden 26 afstudeerplannen voor deelname aan de Archiprix 2007. Van de 26 plannen zijn er 21 met als afstudeerrichting architectuur, 1 plan heeft als afstudeerrichting stedebouw en tenslotte zijn 4 projecten ontworpen door deelnemers die afstudeerden in de landschapsarchitectuur. Er is een sterke toename van de aandacht voor het landelijk gebied, meer dan een kwart van de plannen concentreert zich op landelijke locaties. Negen projecten hebben een buitenlandse locatie. Het aantal vrouwelijke deelnemers loopt na jaren weer op tot een derde. Het percentage vrouwen was sinds 2001 teruggelopen tot 16 procent in 2006.

Tendensen
Het geheel aan inzendingen overziend vallen enkele meer algemene tendensen op die de jury niet onvermeld wil laten. Gezien de huidige aandacht voor het milieu en energie vraagstuk is het opmerkelijk dat er weinig aandacht is voor milieu en ecologie. Terwijl het onderwerp de volle aandacht van de opleidingen zou moeten hebben ontbreken relevante opgaven op dit terrein bij de architectuurplannen in deze Archiprix lichting.

Voor wat betreft de presentatie van de projecten constateert de jury dat ze vrijwel zonder uitzondering prachtig gepresenteerd zijn, maar dat de inhoud lang niet altijd even toegankelijk wordt gemaakt als gewenst is. Daarnaast ontbreekt in de presentatie nogal eens het antwoord op de basisvragen van de opgave.

Ronduit zorgelijk is de matige kwaliteit van het ontwerp voor de openbare ruimte. Mede door het geringe aantal plannen, slechts één, vanuit het vakgebied van de stedebouw is de specifieke aandacht voor de openbare ruimte ver beneden peil.

Verheugend daarentegen is dat er vaak weer zeer contextueel ontworpen wordt. De nieuwe generatie lijkt zich bij het architectonisch ontwerp sterker te concentreren op de afstemming op de specifieke locatie en daarmee afstand te nemen van het adagium 'fuck the context' dat in de afgelopen periode hoogtij vierde.

Het vakgebied van de landschapsarchitectuur is in deze lichting goed vertegenwoordigd met aansprekende, relevante projecten. Het is jammer dat het bij alle landschapsprojecten ontbreekt aan een kwalitatief hoogwaardige ruimtelijke uitwerking.

Prijzen
De jury selecteerde uit de inzendingen de plannen met de hoogste kwaliteit en kent daar twee eerste prijzen en twee tweede prijzen en drie eervolle vermeldingen aan toe. Deze projecten hebben een sterk concept voor de architectonische uitwerking, de winnaars scoren hoog op alle criteria, terwijl het gestelde doel op overtuigende wijze bereikt wordt. De prijswinnende projecten bezitten daarenboven uitzonderlijke kwaliteiten op hoofdaspecten van de opgave. De eervolle vermeldingen scoren hoog op een aantal criteria, maar missen de consistentie van de winnende projecten.

Het bouwwerk van de Tekton - Jochem Heijmans

Maja Turg: a market for Tallinn - Max Rink

Osdorp Rings - Francisco Adão da Fonseca

SmART, Sarajevo Museum Of Art - Sasha Radenovic

Boerengoed! - Ivonne de Nood

Terrain vague, entropy poetry and nothingness - Francesco Marullo

Traject Theater Terschelling - Marjolijn Guldemond