2007

Archiprix

TOUR
<tour>

Het bouwwerk van de Tekton, Tuinhuis te Heeswijk - Jochem Heijmans

EERSTE PRIJS
Klik voor vergroting

Het begrip tektoniek vindt zijn oorsprong in het Grieks en stamt af van het woord Tekton dat timmerman of bouwer betekent. In Griekenland verschijnt de term voor het eerst bij Homerus waar het zinspeelt op de kunst van constructie in het algemeen. De poëtische bijbetekenis van de term verscheen voor het eerst in Sappho waar de timmerman, de tekton, de rol van dichter op zich neemt.
Uit: K. Frampton, Studies in Tectonic Culture

Met 'Het bouwwerk van de Tekton' probeer ik het denken en het maken weer met elkaar te vervlechten. Het 'maken' leidt tot ontdekkingen die het concept en de uitwerking van een ontwerp op geheel eigenwijze beïnvloeden. Daarbij voert de Tekton de regie van het bouwproces. In de huidige bouwpraktijk verschijnen steeds meer disciplines die naast elkaar aan een bouwwerk sleutelen. Alle onderdelen worden op de 'tekentafel' uitgedacht en vastgelegd tot op cijfers achter de komma. De architect heeft een beperkte rol en is vaak slechts esthetisch adviseur van de opdrachtgever. Architectuur gaat voor mij over het opbouwen van een bouwwerk van binnenuit. Daarbij is het maken niet een uitvoeringstechnisch probleem, maar een belangrijke bron van inspiratie voor het ontwerpproces. Op de bouwplaats komt alles samen. Dat is ook de plek voor onderzoek en experiment.

Deze visie leidde tot een afstudeeronderzoek waarbij een bestaande schuur is getransformeerd tot een tuinhuis. Het ontwerpproces bestaat uit ruimtelijke studies en materialenonderzoek in, op en aan de bestaande schuur alsook uit het daadwerkelijk bouwen van de nieuwe kamer. De wederopbouwschuur bevindt zich in de boomgaard nabij mijn ouderlijk huis, in het buitengebied van het plaatsje Heeswijk aan de rand van het Aa-dal. De zoektocht start vervolgens met het ronddwalen op de plek en het inademen en opnemen van gevoelswaarden en ervaringen uit de context. Langzaam wordt de ruimte rondom in kaart gebracht en gedocumenteerd om daarna zorgvuldig te worden ontrafeld. Dit leidt tot een reeks prototypische modellen.

De rol van de steeds herhalende cyclus (kijken, ontdekken, scherpstellen, maken) op de bouwplaats en het vertegenwoordigen van alle disciplines heeft voor mij als architect interessante ontdekkingen opgeleverd. In de uiteindelijke praktijk kan de architect de verschillende disciplines uiteraard niet allemaal letterlijk vertegenwoordigen, maar hij kan wel de regie van het bouwproces voeren.

Inhoudelijke communicatie over 'bouwen' en de juiste afstemming tussen bouwer en architect is voor mij het van gedachten wisselen over het opbouwen van een bouwwerk van binnenuit, de essentie van beide disciplines.

Opleiding: AvB Amsterdam
Studierichting: architectuur
Mentoren: Machiel Spaan, René Bouman, Frank Havermans, Jeroen Bosch

<tour>