2003

Archiprix

TOUR
<tour>

Folie Fatale - Hajo Schilperoort

Het eerste product van dit afstudeerproject was een intuïtief Lichaam & Huid model, een abstract materialistisch manifest. Het toont een duidelijke interesse in de fysieke aanwezigheid en onmiddellijkheid van het medium zelf. In het vervolg van het project verdwijnt echter steeds meer de zin van het lichaam en verschijnt het lege beeld van de huid. Oppervlakte en leegte verwerven zich een steeds groter aandeel in de opeenvolgende ontwerpen, aanvankelijk door de verkenning van de architectonische vermogens van de holle muur. De verschuiving van massief materialisme naar visueel formalisme vindt ook plaats in de gelijktijdige theoretische onderzoekingen. Op het eerste gezicht lijken deze over de inhoud te gaan, maar bij nader inzien is de inhoud ook hier niet waar het echt over gaat. De essays, recensies en woordenboek-onderwerpen worden eerder gekenmerkt door een poging mogelijke inhouden te ledigen, sublimeren, deconstrueren of overstijgen dan door ze serieus te nemen. Een vorm kan enkel met inhoud gevuld worden wanneer hij leeg is, betekenissen worden op zijn oppervlakte geschreven. Het afsluitende ontwerp van het project toont hoe deze poëtische en imaginaire architectuur mogelijk werkt.

Folie Fatale biedt de mogelijkheid te baden in de oppervlakkige verschijning en pure leegte. De core-business van architectuur is immers de omhulling; in het centrum bevindt zich Niets. Om de leegte zonder bemiddeling te laten ervaren werkt de folly als een visuele centrifuge. Het reflecterende interieur verplaatst de badende horizontale mens vanuit zijn positie in het centrum naar de periferie en beyond. Eindeloze weerspiegelingen transformeren elk lichaam en elke inhoud in oppervlakkige verschijningen waarachter de folly zelf tenslotte verdwijnt. Hier is geen plaats voor een denkbeeldige metafysica, maar des te meer voor de voortdurende metamorfoses van de verschijning en het beeld. Afstand is tegelijk geïmplodeerd en geëxplodeerd: haaks op het perspectief staat een spectaculair introspectief van de starende soort. Het baden in leegte en oppervlakkigheid biedt zowel zuiverende catharsis als een sensueel plezier. De folly wordt getekend door een sacraal soort glamour; de medeplichtigheid van zinnelijkheid en zin.

De probleemstelling van dit project stelt dat er geen probleem is. Deze architectuur wil geen probleemoplossende activiteit zijn, maar een luxe. Het is immers pas deze conditie van pracht en overbodigheid die de wereld van zijn begrenzingen bevrijdt en de eeuwige vraag naar betekenissen en doelen voor even overstijgt. Luxe confronteert ons met de sublieme vrijheid van la folie: het spel, het plezier, mogelijk ook de waanzin. Als een middel zonder doel biedt de folly de onmiddelijkheid die enkel het medium zelf gegeven is. Als een teken zonder betekenis huist het in de luxe conditie van pure présence. Er kan geen afstand bestaan ten opzichte van de dingen. Ze moeten aanwezig zijn als een onweerstaanbaar lot en/of ze hebben geen betekenis. Dat is wat er op het spel staat in dit project en het afsluitende ontwerp, Folie Fatale.

Opleiding: TU Eindhoven
Studierichting: architectuur
Mentoren: Gerard van Zeijl, Jos Bosman & Henri Achten

<tour>