1998

Archiprix

TOUR
<tour>

De verleiding van het productielandschap - Annemieke Diekman

eervolle vermelding

De verleiding van het productielandschap is een plan voor de mijnzetel Waterschei op het Kempisch Plateau in het noordoosten van België. De mijnzetel is een rudiment uit het verleden. Een herinnering aan 75 jaar mijnbouw. Na de sluiting ontstonden er in het gebied economische en milieutechnische problemen. Het plan biedt een duurzame basis voor het continueren van het productielandschap, zij het met een andere inhoud. Met een aantal ingrepen krijgt de mijnzetel Waterschei een nieuwe identiteit.

Op het terrein van de mijnzetels liggen terriels (mijnsteenbergen). Deze terriels vervuilen het oppervlaktewater en hebben een nadelige invloed op de drinkwaterwinning in het beekdal. Door de losse storting van het mijnsteen bestaat er tevens een gevaar voor spontane ontbranding van de nog aanwezige steenkool in de terriel. Kortom de terriels zijn ecologische tijdbommen.

De naaldhoutbossen gekweekt ten behoeve van de mijnbouw verloren hun economische waarde. Bovendien nemen naaldhoutbossen meer water op dan loofhoutbossen met ongunstige gevolgen voor de waterwinning en de verdroging van het gebied.

Door het vergraven en verdichten van de terriels worden de milieutechnische gevaren sterk verkleind. Visueel blijft de terriel de vorm houden van een gestorte berg. Een helofytenfilter reinigt het water dat na de verdichting nog uit de terriel stroomt. Het filter vormt een ruimtelijk element dat de terriel verbindt met de beek. Hiernaast worden de bossen milieutechnisch, recreatief en economisch interessant door ze om te vormen tot acaciabossen. Een deel productiebos, een deel recreatiebos en een deel natuurbos.

- De omgeving van de mijnzetel speelt in op deze ingrepen. De oudbouw van de mijn krijgt een nieuwe functie als conferentieruimte met hotel en restaurant. De schachtbokken en de koeltoren blijven als landmarks in het gebied staan. De toegankelijkheid van de terriel wordt vergroot. Een recreatief wandelpad loopt door de verschillende bostypen en eindigt op de terriel.

Elke ingreep heeft een eigen milieutechnische en/of ruimtelijk motivatie. Alle elementen bij elkaar vormen een ruimtelijke structuur. Het landschap wordt na 75 jaar steenkoolwinning terug gegeven aan de bewoners van de streek.

Opleiding: Amsterdam
Mentoren: Hubert de Boer, Paul van Beek, Hans van der Made, Roel van Aalderen & Jeroen Bosch
Studierichting: landschapsarchitectuur

<tour>