1998

Archiprix

TOUR
<tour>

Islamitisch Instituut op de Mariaplaats in Utrecht - Gert Jan Doelman

In het Islamitisch Instituut staan de beleving van het verbond met God (het statische) en de ontwikkeling van de historische islam (het dynamische) centraal. Het verbond tussen de mens en God krijgt gestalte in de gebedsruimte. De koepel die de verdeling van het ene over het vele symboliseert dient als basiselement voor de gebedsruimte. Anders dan gebruikelijk is de koepelvorm in dit ontwerp uitgerekt en vervormd tot een kegel die boven het dak uitsteekt. Door de kegel bovendien naar Mekka te laten hellen wordt de gebedsrichting aangegeven. De historische islam krijgt gestalte in de bibliotheek en de studieruimten. Deze ruimten slingeren als een landschap tussen de kegel en de rand van het gebouw en vormen een continu geheel. Hier is plaats voor ontmoetingen en discussie.

Het Islamitisch Instituut werd zowel vanuit de culturele als de ruimtelijke context ontworpen. Uitgangspunten voor het denken over het instituut zijn een multiculturele samenleving en de daarvoor noodzakelijke integratie van de islamitische gemeenschap, alsook de van de islam vervreemde jeugd. Vanuit die gedachten is de nadruk gelegd op het verschil tussen de historische islam en de islam in de zin van 'het verbond met God'. In tegenstelling tot het verbond met God kan de historische islam de nodige veranderingen ondergaan om integratie mogelijk te maken. Na een analyse van de locatie is gekozen voor het herstellen van het bouwblok en het integreren van de gebedsruimte in het bouwblok. De contextuele benadering heeft zowel eenheid als verschil in zich. Eenheid en verschil zijn twee voorwaarden voor identiteit. Het gebouw is één met de huidige cultuur in Nederland en daarom verschillend van een gebouw in een andere cultuur. Het gebouw vormt ruimtelijk een eenheid met de omgeving en zal daarom eveneens verschillen van een gebouw in een andere omgeving.

Met dit ontwerp wil ik laten zien hoe vanuit een contextuele benadering en het streven naar identiteit een ander type moskee ontstaat.

Opleiding: Amsterdam
Mentoren: Herman Kerkdijk, Arie van Rangelrooij & Hans Tupker
Studierichting: architectuur

<tour>