Archiprix 1998 | Leefstijl als basis voor het nieuwe wonen

'Leefstijl als basis voor het nieuwe wonen' biedt niet alleen een alternatief voor de nieuwbouw van stadswijken zoals die momenteel in de VINEX-operatie plaatsvindt maar kan ook in de bestaande stad toegepast worden. Dit door de leefstijl van de bewoners als uitgangspunt te hanteren voor de stedebouwkundige opzet in plaats van zoals gebruikelijk, het inkomen, de samenstelling van het huishouden of de leeftijd.

Vanuit de stelling dat de individualisering van de mens inmiddels zo ver is voortgeschreden dat er geen sprake meer is van samenhang tussen de bewoners van een buurt, zou de conclusie kunnen zijn dat de ruimtelijke verschijningsvorm van een buurt ook geen samenhang meer hoeft te vertonen. Als gevolg van de individualisering verdwijnt het begrip voor elkaar alsook de onderlinge communicatie. Daardoor ontstaat vervolgens een voedingsbodem voor angst en gevoelens van onveiligheid: the ecology of fear. De centrale vraagstelling van dit plan is dan ook hoe de betrokkenheid van de bewoners teruggebracht kan worden bij hun directe woonomgeving en de openbare ruimte. In de tweede plaats wordt gezocht naar stedebouwkundige diversiteit. Met als doel de keuzevrijheid te vergroten wordt in de woonomgevingen meer variatie geboden.

Er bestaat nog steeds samenhang tussen bewoners op basis van wijze van tijdsbesteding en consumptiepatroon. Je zou het leefstijlen kunnen noemen, waarbinnen mensen elkaar herkennen, met elkaar communiceren en elkaar opzoeken. Als leefstijlen de basis kunnen vormen voor contacten en onderling begrip, dan kunnen leefstijlen ook de basis vormen voor nieuwe woonomgevingen. Dat betekent het interessante perspectief van betrokkenheid bij de leefomgeving en een basis voor stedebouwkundige diversiteit.

Mensen uit mijn omgeving stonden model voor de leefstijlen. Ze vormen met elkaar een vrij breed spectrum van de Nederlandse bevolking. Vervolgens is onderzocht welke relatie er bestaat tussen een bepaalde leefstijl en de verschillende aspecten van ruimtelijke ordening. Zo vond een analyse plaats van de eisen die een bepaalde leefstijl stelt aan de ligging van de woonomgeving ten opzichte van werk, school, voorzieningen, infrastructuur en landschap. Vervolgens is op basis van de specifieke eisen van iedere groep een passende woonomgeving ontworpen voor iedere leefstijl. Zo ontstond per leefstijl een nieuwe woning en een principeverkaveling voor een groepje huizen: de bouwstenen voor een samenleving. Tenslotte is bepaald wat de onderlinge relaties van de groepen zullen zijn en welke andere functies ze in hun woonomgeving willen. Zo kunnen ensembles van 10 tot 30 woningen geformeerd worden die op hun beurt weer tot buurten gegroepeerd kunnen worden en vervolgens tot stadswijken van zo'n 7000 woningen.

Meer over dit plan

Opleiding: Tilburg
Mentoren: Hans Broes & Leo van Beek
Studierichting: stedebouw