Nederlands English

De Zolder van Duitsland
De Zolder van Duitsland

Nieuwe skyline van Dresden
Nieuwe skyline van Dresden

Erlwein-speicher bestaand exterieur
Erlwein-speicher bestaand exterieur

Doorsnede
Doorsnede

Impressie entreehal
Impressie entreehal

Interieur met schilderij van A.R. Penck
Interieur met schilderij van A.R. Penck

Interieur met schilderij van Anselm Kiefer
Interieur met schilderij van Anselm Kiefer

Studiemaquette waarbij het gebouw in plakken is verdeeld om ruimtelijk mee te ontwerpen
Studiemaquette waarbij het gebouw in plakken is verdeeld om ruimtelijk mee te ontwerpen




PROJECTINDEX
WINNAAR
DE ZOLDER VAN DUITSLAND
ArtEZ Academie van Bouwkunst
ARCHITECTURE

Het huidige Dresden is een volledig arbitrair ingevuld openluchtmuseum aan het worden. Een plek waar termen als 'das unglück' en 'wir haben es nicht gewuβt' letterlijk gestalte krijgen. De verloochening van de recente geschiedenis is de aanzet geweest voor deze studie. Als reactie op de heersende drang om de geschiedenis te negeren maakte ik een ontwerp voor een door de vuurstorm uitgebrand pakhuis, de Erlwein-Speicher. Speicher is in het Duits synoniem aan Dachboden, wat zolder betekent. Vooral in de Duitse 19e eeuwse literatuur stond de zolder voor het verboden beeld, het verbannen portret of de ongeliefde herinnering. De zolder is de plek van de verdringing. Aangezien Dresden tegenwoordig beschouwd kan worden als het epicentrum van het Duitse collectieve geheugenverlies heb ik de Erlwein-Speicher in het nieuwe ontwerp dan ook omgedoopt tot de Zolder van Duitsland.
De eerste keer dat ik in Dresden was, grotendeels onwetend van de voorgeschiedenis, overdonderde deze stad mij door de fantastische mix van barokke paleizen, oorlogsruïnes, communistische bouwwerken en een futuristische bioscoop. De stad kwam op mij eerlijk en volwassen over. Dresden leek haar geschiedenis geaccepteerd te hebben en liet deze onverbloemd lezen. Deze gedachtegang klopt echter niet, de huidige verschijningsvorm van Dresden is namelijk geen zelf gekozen beeld, maar grotendeels het gevolg van externe factoren. Dat begon in de nadagen van de oorlog met het bombardement waarbij doelbewust een vuurstorm gecreëerd werd en Dresden grotendeels vernietigd werd en duizenden mensen omkwamen. Hierna volgde het DDR-tijdperk en werd er in Berlijn bepaald wat er met Dresden gebeurde. Na de val van de muur werd Oost-Duitsland en vooral Dresden overspoeld met door West-Duitsland geïnitieerde projecten. Velen zien deze fase als de 3e verkrachting van Dresden.
Sinds enkele jaren is er echter een duidelijke kentering te zien. Er wordt verwoed gebouwd aan de wederopbouw van een ideaal Dresden waarin de stad als het ware gereset wordt naar een periode toen alles nog goed was. Dit uit zich in een reconstructiewoede waarbij niet alleen vooroorlogse ruïnes worden gereconstrueerd, restaureren is vaak niet meer mogelijk. Bovendien worden bestaande voor- en naoorlogse gebouwen gesloopt omdat ze niet in de gewenste visie passen.
De Zolder van Duitsland is in mijn ontwerp onderdeel van een dynamisch proces. Er wordt voortgebouwd op de verschillende fases van de Erlwein-speicher. Een zolder is immers ook de plek waar herinneringen bewaard blijven. Terwijl Dresden nog vol stond met welig geornamenteerde bakstenen pakhuizen, ontwierp Erlwein een functioneel gebouw van gewapend beton. Alleen de 12 dakkapellen hebben geen echte functie en kunnen gezien worden als romantische ornamenten uit de 19e eeuw. Deze ornamentele dakkapellen worden in mijn ontwerp verwijderd en ingevuld met een hedendaags antwoord. De oorspronkelijke footprints van de kapellen blijven als een soort littekenweefsel over. Het gebouw wordt hierdoor ontdaan van gezichtsbepalende elementen. Anderzijds hebben de kapellen het gebouw zelf altijd gecamoufleerd. Zonder de grote kapellen is het totale gebouw meer dan ooit een gestalt geworden. De Erlwein-speicher krijgt als Zolder van Duitsland weer een eigentijdse plek in de skyline van Dresden.