Nederlands English

Kap/berginglaag
Kap/berginglaag

5e verdieping met plattegronden derde fase, vlnr: grote woning uit 4 beuken + kap/berginglaag; grote woning uit 4 beuken + kap/berginglaag
5e verdieping met plattegronden derde fase, vlnr: grote woning uit 4 beuken + kap/berginglaag; grote woning uit 4 beuken + kap/berginglaag

4e verdieping met plattegronden derde fase, vlnr: grote woning uit 4 beuken; extra kamer; grote woning uit 3 beuken
4e verdieping met plattegronden derde fase, vlnr: grote woning uit 4 beuken; extra kamer; grote woning uit 3 beuken

3e verdieping met plattegronden tweede fase, vlnr: kleine woning uit 2 beuken; kleine woning uit 2 beuken; ½ klusbeuk achter het trappenhuis; grote woning uit 3 beuken
3e verdieping met plattegronden tweede fase, vlnr: kleine woning uit 2 beuken; kleine woning uit 2 beuken; ½ klusbeuk achter het trappenhuis; grote woning uit 3 beuken

Stenen kop
Stenen kop

Zijde met winkels
Zijde met winkels

Doorsneden huurwoningen grote gezinnen en starterswoningen: staande en hangende oude portiekdelen 5 nieuwe trappenhuizen, 3 met lift van maaiveld naar corridor onder de kap grote koopwoningen, de oude portiek is privé
Doorsneden huurwoningen grote gezinnen en starterswoningen: staande en hangende oude portiekdelen 5 nieuwe trappenhuizen, 3 met lift van maaiveld naar corridor onder de kap grote koopwoningen, de oude portiek is privé

Plattegronden goedkope huurwoningen grote gezinnen 120 m2 klusbeuk grote koopwoningen van 150 m2 tot 300 m2 starterswoning 80 m2 oorspronkelijke plattegrond 7 bedden, 80m2
Plattegronden goedkope huurwoningen grote gezinnen 120 m2 klusbeuk grote koopwoningen van 150 m2 tot 300 m2 starterswoning 80 m2 oorspronkelijke plattegrond 7 bedden, 80m2




PROJECTINDEX
EERVOLLE VERMELDING
GESCHIEDENIS VAN EEN GROOT HUIS
Amsterdam University of the Arts
ARCHITECTURE

Het project presenteert de herstructurering van een oude portiek etageflat in Amsterdam Geuzenveld tot een geheel nieuwe flexibele structuur waarbinnen het aanbod van woningtypes geleidelijk getransformeerd kan worden. In eerste instantie zullen de flats ruimte bieden aan de grote gezinnen die er nu wonen. Vervolgens worden starterswoningen gerealiseerd. In het laatste stadium wordt het blok getransformeerd in luxe koopwoningen.
In voorgaande jaren hebben Amsterdamse allochtonen in de 19e en vroeg 20e eeuwse wijken aan voorzieningen en sfeer gewerkt. Starters op de woningmarkt kiezen, ondanks hun voorkeur voor heterogene centrummilieus, toch vaak voor deze homogeen 'zwarte' wijken vanwege de relatief gunstige ligging en het aantrekkelijke leefmilieu. Zo veranderen die buurten gaandeweg in startersmilieus. Kansarme groepen worden dan verdrongen naar de goedkope voorraden in de periferie. Om ook koopkrachtige bewoners te trekken wordt de periferie op zijn beurt grootschalig geherstructureerd. Bij deze operatie worden kansarmen naar de volgende goedkope woningvoorraad verplaatst.
Momenteel zetten allochtonen in de Westelijke Tuinsteden hun bedrijfjes op, ze hebben in de loop der tijd een fijnmazig netwerk van voorzieningen gecreëerd. Met het accommoderen van deze ondernemingslust wordt deze zelfredzame groep niet alleen een perspectief geboden maar kunnen er ook weer aantrekkelijke woonmilieus voor nieuwe bewoners ontstaan. Gentrification zal zich in dat geval ook hier herhalen. Dit project speelt in op deze maatschappelijke druk. De herstructurering van een bestaand portiek etageblok accommodeert niet alleen het potentieel van de zittende bewoners maar anticipeert ook op de toekomstige instroom van koopkrachtige woningzoekenden, dus op de komst van kapitaal.
Met de sloop van de Burgemeester Roëllstraat is een neutraal openbaar gebied 'de Geuzenbaan' ontstaan. Aan deze zone ligt de collectieve buitenruimte en de ontsluiting van de woningen. Aan de andere zijde van het blok, in de marge, grenzend aan het achterliggende buurtje, ligt een strip goedkope winkelruimten. Deze twee verschillende voorkanten vormen de ankers voor nieuwe en oude bewoners.
De blokken in Geuzenveld bevatten momenteel niet alleen woningen, er is ook sprake van winkels en bedrijvigheid aan huis. De eerste ingreep bestaat uit de toevoeging van ruime trappenhuizen, liften en korte corridors. Samen met de oude portieken vormen deze een getrapte, gedifferentieerde ontsluiting van woon- en werkruimten. Uiteindelijk worden de oude portieken opgenomen in de koopwoningen.
De nieuwe structuur van de woning is geïnspireerd op het Italiaanse huis uit de film La Famiglia van Ettore Scola. Alle ruimten in dit huis komen uit op een lange gang die het middelpunt is van het familieleven. Deze typologie maakt van het rigide beukenschema een ruimtelijk aantrekkelijke en flexibele structuur, waarbinnen woningen van uiteenlopende formaten te maken zijn, die op hun beurt eenvoudig in domeinen te verdelen zijn. Er wordt gestart met grote woningen met veel slaapkamers. Vooral onder Turkse en Marokkaanse bewoners leeft de wens om het huis te kunnen uitbreiden. Om aan deze expansiebehoefte te voldoen worden de woningen afgewisseld met 'klusbeuken'. Een klusbeuk kan tegen een lage huur eenvoudig bij de woning getrokken worden. Door de ligging van de klusbeuken aan de nieuwe trappenhuizen zijn ze bij uitstek geschikt als bedrijfsruimte. In tweede instantie worden woningen en klusbeuken opgesplitst in starterswoningen. In de laatste fase worden appartementen, portieken en verdiepingen samengevoegd tot grote, luxe eengezinswoningen. De brede centrale route rijgt nu grote open woonkeukens, woonkamers, gesloten werkruimten en slaapkamers aan elkaar. De oude, functioneel doorontworpen portieketage appartementen zijn dan volledig getransformeerd in flexibele woningen met generiek te gebruiken ruimten.
Het casco wordt door de verhuurder gerenoveerd, de inbouw wordt door de huurders gedaan. Hierdoor blijft de huur laag, terwijl de woning door de bewoner zelf in te delen is. Een pas ontwikkeld ophangsysteem maakt het mogelijk grote stalen balkons op bestelling aan te laten brengen. Naast het patroon van schotelantennes ontstaat, afhankelijk van de wens en de investeringsbereidheid, een nieuw patroon van balkons aan de gevel. Bij de transformatie in starterswoningen wordt de huur bijgesteld naar de normhuur en uiteindelijk wordt het blok in vijf stukken verkocht. Gegevens van de NVM tonen aan dat de marktwaarde van vastgoed significant stijgt als koopkrachtige groepen een buurt ontdekken. De haalbaarheid van het plan is voor een aantal varianten onderzocht. De consequenties van een tegenvallend animo voor klussen, de mate van waardestijging van woningen en de snelheid van het transformatieproces zijn in verschillende scenario's doorberekend. Het ontwerp voor een geleidelijke transformatie blijkt op zijn minst haalbaar en het levert een plausibel scenario op voor de geleidelijke transformatie van deze buurten.