Nederlands English
2017   2016   2015   2014   2013   2012   2011  

Prijsuitreiking Archiprix 2012

Zaterdagmiddag 23 juni werden in Eindhoven de winnaars van de Archiprix 2012 bekendgemaakt. Vijf ontwerpers ontvingen een prijs: Froukje van de Klundert, Herman Zonderland, Ard Hoksbergen, Jorrit Noordhuizen en Inge Kersten. Een eervolle vermelding was er voor Martijn Schlatmann en Kim Verhoeven.


foto's Hans Krüse

De Nederlandse masteropleidingen met de afstudeerrichtingen architectuur, stedenbouw en landschapsarchitectuur selecteren jaarlijks hun beste afstudeerplannen en sturen die naar Archiprix. De jury bestaande uit : Alex van de Beld (architectuur), Mels Crouwel (architectuur), Arjan Klok (stedenbouw), Eric-Jan Pleijster (landschapsarchitectuur) en Lara Schrijver (theorie) beoordeelden 27 afstudeerprojecten.
Bij de rondgang langs de inzendingen signaleerde de jury een aantal meer algemene trends. De notities zijn vooral bedoeld voor de opleidingen, ze zijn in zekere zin te lezen als kritische opmerkingen met betrekking tot de staat van het onderwijs en de focus van de opleidingen terwijl daarnaast lacunes gesignaleerd worden in het palet aan geselecteerde plannen.

 

Maatschappelijke relevantie en actuele opgaven
De jury mist, op een enkele uitzondering na, plannen die een vernieuwende visie presenteren op actuele opgaven en relevante uitdagingen zoals innovatie van het vakgebied en thema’s als krimp, particulier opdrachtgeverschap, energie en duurzaamheid. De door de opleidingen geselecteerde afstudeerplannen richten zich vooral op traditionele opgaven. De huisvesting van culturele functies komt ruimschoots aan bod. Ambachtelijkheid is ruim vertegenwoordigd, er zijn relatief weinig conceptuele plannen. Wel presenteren relatief veel plannen een bottom-up strategie voor de aanpak van de opgave. Ook het omgaan met het bestaande is goed geagendeerd in deze lichting.

Onderzoek
Er is sprake van veel hoogwaardig onderzoek. Een groot deel van de plannen gaat vergezeld van een gedegen onderzoek van een behoorlijk niveau. Bij enkele projecten vormt het onderzoek de hoofdmoot van het project en is in een enkel geval vernieuwd. Vaak krijgt het onderzoek echter te veel nadruk en blijft het ontwerp daarbij in verhouding mager. Daarnaast worden de beloftes van het onderzoek in de regel niet vertaald naar hoogwaardige ruimtelijke ontwerpen. Op dat punt is nog een wereld te winnen.

Buitenlandse locaties en Nederlandse expertise
Het aantal buitenlandse locaties is vrij hoog. Meer dan een derde van de plannen is gemaakt voor een buitenlandse locatie. Opvallend daarbij is dat bij een drietal plannen specifieke Nederlandse kennis wordt ingezet bij de uitwerking van de opgave. Hoewel plannen in een onbekende buitenlandse context vaak lastig te beoordelen zijn, is hier in alle gevallen duidelijk sprake van een belangrijke meerwaarde dankzij het feit dat de ontwerpers bij het aanpakken van de opgave de kennis die in het land van hun opleiding aanwezig is op een overtuigende manier hebben ingezet en zich daarnaast ook goed hebben ingeleefd in de lokale problematiek.

Communicatie
Het valt de jury op dat de planpresentaties regelmatig steken laten vallen in de communicatie in woord en beeld. Het is van groot belang de inhoud van een plan zo trefzeker mogelijk te presenteren. Dit mede omdat de deelname aan de Archiprix gezien kan worden als een goede voorbereiding op de praktijk waarbij de deelname aan prijsvragen en meervoudige opdrachten een belangrijk middel is om opdrachten te verwerven. Het verdient daarom aanbeveling dat onderwijsinstituten hier aandacht aan besteden en studenten gevarieerde en doeltreffende technieken aanbieden om ze zo in staat te stellen om op weloverwogen en communicatief doeltreffende wijze hun voorstellen voor het licht te brengen.

De jury selecteerde vier projecten voor een prijs en twee voor een eervolle vermelding. De jury brengt geen rangorde aan in de prijswinnende ontwerpen, ze zijn alle vier op hun eigen wijze excellent. Alle vier afstudeerplannen vormen een trefzeker ruimtelijk antwoord op de gestelde opgave, ze zijn consistent en hebben hoge kwaliteiten op de essentiële aspecten van de opgave. Ze zijn alle vier ook volkomen verschillend, het zou geforceerd zijn om daar onderscheid in aan te brengen. De eervolle vermeldingen werden toegekend aan projecten met uitzonderlijke kwaliteiten op bepaalde aspecten maar met tekortkomingen op andere belangrijke onderdelen van de opgave.

Prijswinnaars (in alfabetische volgorde)

The Edge Effect, Froukje van de Klundert, Academie van Bouwkunst Rotterdam, architectuur project
Uit het juryrapport: "Het prijzenswaardige doel is om door middel van deze school de jeugdcultuur in de probleemwijk optimaal in contact te brengen met een veelheid aan educatieve voorzieningen. De gekozen strategie biedt een interessant alternatief voor de gangbare relatief introverte grote brede scholen. Het model van een soort stadscampus sluit erg goed aan bij het gestelde doel en levert een bijdrage aan de actuele discussie over de scholenbouw. De integratie met de achterstandswijk is optimaal. Het model geeft tevens goede uitgangspunten voor flexibiliteit.[...] Het idealistisch plan is goed ontworpen en mooi uitgewerkt."

Hometown Glory, A story about meaning and memory, Jeruzalem, Israël, Herman Zonderland, Academie van Bouwkunst Amsterdam, stedenbouw project
Uit het juryrapport: "De ontwerper hoopt met zijn plan mensen met een andere blik naar het conflict tussen Palestina en Israël te laten kijken. Hij slaagt op overtuigende wijze in die opzet. [...]De stedenbouwkundige basisingreep is origineel, geeft betekenis aan de grenszone en spreekt sterk tot de verbeelding. [...]Het plan legt de vinger precies op de zere plek en mondt uit in een trefzeker politiek statement. Als één van de weinige inzendingen schetst het plan een aantrekkelijk en positief perspectief voor een 'verder liggende', tot nu toe onvoorstelbare, toekomst. Het altijd moeilijke aspect 'tijd' heeft zo in dit project een intelligente invulling gekregen."

De kartuize van Tubbergen, Ard Hoksbergen, Academie van Bouwkunst Amsterdam, architectuur project
Uit het juryrapport: "Het prachtig vormgegeven klooster presenteert een vernieuwend kloostermodel voor het traditionele gesloten klooster met een kloostergang rond een binnenhof. De ontwerper slaagt op overtuigende wijze in zijn opzet om de nieuwe typologie af te stemmen op de ascetische leefwijze van de monniken en daarbij het contact met de natuur te versterken. Deze evolutie van het traditionele klooster wordt bereikt door het traditionele introverte model open te breken.[...] Binnen zijn eigen logica is het plan niet alleen consistent maar ook mooi uitgewerkt, kent het een prachtige ruimtelijkheid en sluit de architectuur goed aan bij de gehuisveste functie en de ligging in het bos."

Vibrant Land, Jorrit Noordhuizen, Inge Kersten, Wageningen Universiteit , landschapsarchitectuur project
Uit het juryrapport: "Met eenvoudige middelen presenteert het plan een doeltreffende strategie voor het kustlandschap van North Carolina. De ontwerpers streven er naar om de noodzakelijke verbetering van de kustverdediging tegen het wassende water te combineren met een versterking van de lokale karakteristieken en met gevoel voor de lokale landschappelijke vormingsprocessen. Daarin slagen ze op overtuigende wijze. Het plan geeft antwoord op een relevante opgave en is een mooi voorbeeld van hoe Nederlandse expertise met resultaat kan worden toegepast in het buitenland. In een helder en compleet rapport wordt verslag gedaan van het locatieonderzoek en wordt het ontwerp degelijk onderbouwd. Het goed gepresenteerde ontwerp zelf is eenvoudig maar uiterst effectief."

Eervolle vermeldingen (in alfabetische volgorde)
Delirious Amsterdam, Martijn Schlatmann, Technische Universiteit Eindhoven, architectuur project
Uit het juryrapport: "Het plan omvat een bijzonder waardevol en doorwrocht typologisch onderzoek naar de ontwikkeling van de Amsterdamse grachtenhuisarchitectuur. Het indrukwekkende vernieuwende onderzoek levert interessante inzichten op. De relatie van ontwerpthema's met verschillende perceelbreedtes in de historische context en de koppeling die gelegd wordt met de theorie van Rem Koolhaas' Delirious New York bieden interessante nieuwe perspectieven.[...] Het plan is prachtig gepresenteerd, de woning op het enkele kavel is mooi uitgewerkt."

Space in Four Parts, Kim Verhoeven, Academie van Bouwkunst Amsterdam, architectuur project
Uit het juryrapport: "Door middel van een modulair systeem waarmee in verschillende configuraties podia voor klassieke muziek gebouwd kunnen worden wil de ontwerper dit muziekgenre weer terugbrengen naar het publiek dat de klassieke concertgebouwen de rug heeft toegekeerd.[...] De herinterpretatie van de concertzaal biedt een originele oplossing voor het gestelde probleem. Er kunnen zeer mooie ruimtes gemaakt worden met een geheel eigen karakter. Het is interessant dat de configuratie niet vast ligt maar afgestemd kan worden op de specifieke plek. [...] Het project is te zien als een interessant ontwerponderzoek naar de alternatieven voor het traditionele concertgebouw."

De tentoonstelling met alle geselecteerde projecten is tot en met 31 augustus te zien in Plaza Vertigo, de Wielen 1, Eindhoven (geopend ma – vr van 8.00 – 18.00 uur)

Archiprix 2012. De beste Nederlandse afstudeerplannen. The best Dutch graduation projects, red. Henk van der Veen, grafisch ontwerp Sonja Haller, Pascal Brun, 010 publisher,  Nl/Eng, p. 104, ISBN 978 90 6450 784 7, € 24.50



Polaroid Performance Factory Enschede

In samenwerking met Archiprix heeft corporatie Domijn in Enschede een besloten ideeënprijsvraag georganiseerd voor architecten, stedenbouwers en landschapsarchitecten uit de Archiprix lichting 2011 en hun persoonlijke netwerk.



De opgave van de besloten prijsvraag betreft de organische ontwikkeling van het voormalige Polaroid-complex tot een binnenstedelijk smeltkroes van cultuur, sport, maatschappelijk ondernemen en onderwijs. Naast ontwerpen van goede landschappelijke, stedenbouwkundige en architectonische kaders worden aan de teams voorstellen gevraagd voor een beheersbaar proces van programmatische, planeconomische en ruimtelijke waardeontwikkeling. De opgave wordt daarom door multidisciplinaire teams uitgewerkt.

Op 6 juni vond in een voormalige fabriekshal op het Polaroid-terrein de kick off plaats. In de ochtend hebben corporatie, gemeente en monumentenzorg de opgave toegelicht. In het middagprogramma is door Liesbeth Jansen, Matthijs Bouw, Hans Karssenberg en Marco Broekman vanuit verschillende invalshoeken op procesmatige gebiedsontwikkeling en de specifieke opgave gereflecteerd. De dag heeft het brede spectrum waarin deze opgave zich bevindt blootgelegd, van een concreet PvE tot aan de rol van de ontwerper in de organische gebiedsontwikkeling.

In het ontwerpproces zijn ijkpunten aangebracht waarin de ontwerpteams hun plan aan de experts kunnen presenteren. De uitslag van de prijsvraag wordt begin november bekend gemaakt. Aan het winnende team wordt, afhankelijk van de kwaliteit van de inzendingen, een vervolgopdracht gegeven.

tekst Bas van Vlaenderen - foto Arjan van Ruyven
 



Handboek voor de Kweek wint vervolgopdracht Polaroid

Peter hermens, Rick ten Doeschate, Gert Kwekkeboom, Gerjan Streng, Jaap van der Salm en Daniël Venneman hebben met hun plan Handboek voor de Kweek de prijsvraag voor de Organische ontwikkeling van het Polaroid Terrein tot Polaroid Performance Factory gewonnen.

Uit het juryrapprt:
Het plan Handboek voor de Kweek heeft de jury volledig weten te overtuigen met een degelijke en beheersbare strategie voor de organische ontwikkeling van het gebied. De metafoor van het tuinieren is op overtuigende wijze vertaald in instrumenten voor het ontwikkelen en beheren van zowel het landschap, als de bouwblokken en de architectuur. De jury wijst het ontwerp “Handboek voor de Kweek” dan ook aan als winnaar van deze prijsvraag. Het is opmerkelijk, maar niet verwonderlijk dat juist landschapsarchitecten dit werkveld met nieuwe inzichten verrijkt. Langdurige planvorming en totstandkoming, voortdurend onderhoud en transformatie, de bemiddelende rol van het ontwerp in een veld van participanten en belangen zijn onderwerp van deze discipline.

Over alle inzendingen meldt de jury onder meer: Alle inzendingen leggen met een gedegen ruimtelijke analyse een basis voor de uitwerking van een plausibel en aansprekend plan. De verschillende inzendingen bevatten een rijkheid aan concepten, die vanuit zeer uiteenlopende invalshoeken benaderd zijn: Als reactie op de karakteristieke geschiedenis van de stad, vanuit de identiteit van een gebouw of merk, of geïnspireerd op het ‘Ervaringsbericht van een tuinman’.
(pdf van het complete juryrapport)

Zie het nieuwsbericht hieronder 'prijsvraag Polaroid Terrein' voor een overzicht van alle inzendingen.

Tentoonstelling van alle inzendingen(
Expositieruimte SART – Polaroid Terrein – Hoge Bothofstraat 45, Enschede
16 november tot 8 december
geopend ma-do 9:00 tot 16:00, vr 9:00 tot 12:00, za 12:00 tot 17:00

 



Prijsvraag Polaroid Terrein
Opening Tentoonstelling en prijsuitreiking: 15 november om 17:00 uur
Expositieruimte SART – Polaroid Terrein – Hoge Bothofstraat 45, Enschede
Tentoonstelling ma-do 9:00 tot 16:00, vr 9:00 tot 12:00, za 12:00 tot 17:00 (t/m zaterdag 8 december)

De Stichting Archiprix heeft samen met Woningcorporatie Domijn een prijsvraag georganiseerd voor jonge en talentvolle architecten, stedenbouwers en landschapsarchitecten. De opgave betreft de Organische ontwikkeling van het Polaroid Terrein tot Polaroid Performance Factory. De tentoonstelling van de inzendingen is vanaf 15 november tot en met 12 december op het Polaroidterrein te zien, in de expositieruimte van SART.
De opening wordt gehouden op 15 november, om 17:00 uur. Na een toelichting op de plannen zullen woningbouwvereniging Domijn en de Stichting Archiprix het juryrapport en de winnaar van de prijsvraag bekend maken.
Studio Placemakers zal op de opening een presentatie geven met de titel 'Gebieden activeren door Placemaking'; over de rol die ontwerpers en adviseurs spelen in de organische gebiedsontwikkeling. Zij gaan hierbij in op het belang van het discipline overschrijdend werken en de interactie met gebruikers in “bottom up” ontwikkelingen. Studio Placemakers is een advies- en ontwerpstudio voor sociaal ruimtelijk onderzoek op locatie, planvorming met betrokkenen in co-creatie en fysieke acties door placemaking. Alles met het doel gezamenlijk een plek te máken.

Inzendingen:


Handboek voor de Kweek Peter hermens, Rick ten Doeschate, Gert Kwekkeboom, Gerjan Streng, Jaap van der Salm, Daniël Venneman (pdf van de inzending)

 
Krang & Krachtig Philip Mannaerts, Ruud Hilderink, Esther Verhoek, Vera Franken  (pdf van de inzending)

 
Instant Utopia Olivier Vet, Artur Borejszo, Nobuki Ogasahara, Aleksandar Hrib, Janneke Earl, Veronika Kamova (team Maxwan architects + urbanists, klankbord Hiroki Matsuura en Rients Dijkstra) (pdf van de inzending)


De Oogst van Enschede Jan Martijn Eekhof, Dingeman Deijs  (pdf van de inzending


Polaroid performance Patchwork Thomas Boerendonk, Marcus Kempers  (pdf van de inzending)

 De prijsvraag en de tentoonstelling zijn mogelijk gemaakt door het Stimuleringsfonds voor Architectuur, Woningcorporatie Domijn, de Stichting Archiprix en de Stichting Art Twekkelo.
Bas van Vlaenderen, namens de Stichting Archiprix



Uitslag prijsvraag Nomad Village
oktober 2012

De deelnemers van de Archiprix 2012 werden deze zomer uitgenodigd om deel te nemen aan een speciaal voor hen georganiseerde besloten ideeënprijsvraag Nomand Village. Zeven inzendingen kwamen binnen. De prijs, een mogelijke opdracht tot verdere ontwikkeling van het ontwerp, ging naar Silvia Roxana Palfi, Gustavo Nascimento voor No Made. Alle voorstellen staan nu online. 



Winnende ontwerp No Made van Silvia Roxana Palfi, Gustavo Nascimento

De opgave van de door Archiprix en Edhv in samenwerking met de BrabantBiennale georganiseerde prijsvraag, bestond uit het ontwerpen van units die gebruikt kunnen worden om leegstaande gebouwen of braakliggende terreinen bruikbaar te maken voor (tijdelijk) verblijf. Het diende een gestandaardiseerde unit zijn dan wel units die samengesteld zijn uit gestandaardiseerde componenten. De opgave sluit daarmee aan bij de actuele omstandigheden. Enerzijds is er een groeiende behoefte aan tijdelijke accommodaties, waarbij het begrip tijdelijk zowel kan slaan op enkele dagen als op langere periodes tot enkele jaren. Die behoefte varieert van onderdak bij kortdurende evenementen als festivals tot de grote vraag naar goedkope woonruimte voor starters op de woningmarkt tot tijdelijke werkplekken. Tegelijkertijd is er een grote hoeveelheid locaties beschikbaar voor tijdelijk gebruik. Kantoorgebouwen staan leeg, industriële complexen, maar ook kerken en kloosters staan leeg, al dan niet in afwachting van een definitieve herbestemming. Samen vormen ze een groot reservoir aan tijdelijk beschikbare ruimte.
De Archiprix 2012 deelnemers werden om vernieuwde ontwerpen gevraagd met een hoogwaardige verblijfskwaliteit, waarbij zowel de unit op zich, als de ruimtelijke relatie van de unit met de context in beschouwing moest worden genomen.

De jury bestaande uit Remco van de Craats (ontwerper Eindhoven), Jan van Dijk (architect Eindhoven), Bert Dirrix (architect Eindhoven) en André Roelofsen, (productontwikkelaar Amsterdam) beoordeelde zeven inzendingen.




Anywhere I roam van Kim Verhoeven
Geïnspireerd op de leefwijze van de Toearegs (een nomadische berberstam) is een serie modules ontwikkeld die voorzien in alle basisbehoeften van tijdelijk verblijf. Uitgangspunt van het ontwerp is de gebruiker optimaal bewust te maken van de condities die horen bij het ware nomadische bestaan waarbij zelfvoorzienendheid en duurzaamheid essentiële elementen zijn. (pdf van de inzending)



Bed and Dine van Herman Zonderland
Het plan beoogt de stedeling en de stadsnomade nader tot elkaar te brengen door braakliggende terreinen in de binnenstad te benutten voor het tijdelijk verblijf door stadsnomaden. Deze kunnen daar een kamp opslaan van hergebruikte caravans, strandhuisjes, woonwagens. Bed en Dine blijft dicht bij het idee van vrijheid van denken en biedt ook de meeste ruimte voor initiatief van de gebruiker zelf. Met zijn ontwerp stelt Zonderland de prijsvraag zelf ter discussie door zich hardop af te vragen of het werkelijk nodig is om een ontwerp voor een unit te maken, terwijl dergelijke units (caravan, tent) reeds lange tijd beproefd zijn en nog steeds zeer succesvol zijn. (pdf van de inzending)



Een huis van een kast van Beerd Gieteling, Jeroen van Aerle, Philippe Rol
Gestandaardiseerde goedkope zware metalen stellingkasten vormen de basiscomponenten van dit plan. Verschillende configuraties van de toevoeging van transparante, dichte of isolerende componenten maken de kasten tot basismateriaal voor tijdelijke units. Deze benadering is gekozen om de gebruiker een grote mate van flexibiliteit te bieden en om goed te kunnen inspelen op de specifieke context waarin de units opgebouwd worden. (pdf van de inzending)



FRAMED van Daniëlle Bakkes, Rudi Koster
De units worden opgebouwd uit L-vormige prefab elementen die op hun beurt bestaan uit gebundelde multiplex elementen. De kleine basisunits kunnen gemakkelijk getransporteerd worden en passen door een deur. Ze kunnen zonder gereedschap met behulp van pvc buizen gekoppeld worden en er kan een breed scala aan plug-in  elementen aan toegevoegd worden. Van zitelementen tot sanitair en keuken. (pdf van de inzending)



Framing the urban Nomad van Joëll Thepen, Andreas Lambrinos
Geheel kartonnen units van 3 bij 3 meter worden in een frame van steigerbuizen geplaatst. Het is de bedoeling om op deze wijze een dynamische karakteristieke toevoeging te realiseren binnen de bestaande context, die kan varieren van een nieuwbouwwijk tot een fabriekscomplex. Met behulp van een app op de mobiele telefoon kan de gebruiker een gewenste configuratie kan samenstellen. (pdf van de inzending)



No Made van Silvia Roxana Palfi, Gustavo Nascimento
No made is bedoeld als een flexibel systeem waarmee zelfvoorzienende nederzettingen te realseren zijn in uiteenlopende configuraties. Het systeem bestaat uit een standaard platform container van 2,5 bij 6 meter waarop een portaal en units verankerd kunnen worden. Het portaal herbergt de entree, circulatieruimte en verzorgt de lichttoetreding. De lichtgewicht units met woonruimte, sanitair en dergelijke kunnen aan weerszijden aan het portaal gekoppeld worden. (pdf van de inzending)



Waste Containers van Ard Hoksbergen
Omdat het duurder is om een gebruikte container weer terug te transporteren staat de haven vol ongebruikte, lege containers. Door deze aan een zijde te voorzien van glas en er een prefab inbouwpakket in te schuiven ontstaat een goedkope woonunit. (pdf van de inzending)

Na de plannen aanschouwd te hebben constateerde de jury dat de ingezonden plannen een breed spectrum aan ideeën presenteren. Er is volgens haar sprake van veel bruikbare ideeën maar niet van een compleet nieuwe visie op de opgave, de jury denkt dat een multidisciplinaire aanpak zou kunnen leiden tot kleurrijker en vernieuwender oplossingen. Na rijp beraad besloot de jury de prijs toe te kennen aan No Made ontworpen door Silvia Roxana Palfi en Gustavo Nascimento omdat dit voorstel het beste voldoet aan de gestelde eisen. Het slimme concept biedt een mooie architectonische oplossing, het plan spreekt in beelden. Het sterke basisconcept biedt een goed uitgangspunt voor verdere ontwikkeling.



Ideeënprijsvraag Nomad Village

september 2012

Stichting Archiprix organiseert ieder jaar met locale partners een concrete ontwerpopgave voor de deelnemers van de Archiprix. Dit jaar kunnen de deelnemers van de Archiprix 2012 deelnemen aan de besloten ideeënprijsvraag Nomand Village.

foto Uitdragerij (Flickr)
(foto Uitdragerij - Flickr)

De opgave voor Nomad Village betreft het ontwerpen van units die gebruikt kunnen worden om leegstaande gebouwen of braakliggende terreinen bruikbaar te maken voor (tijdelijk) verblijf. Van de deelnemers wordt verwacht dat ze inspirerende, concrete, realiseerbare oplossingen voor de gestelde opgave ontwikkelen.

De prijsvraag wordt georganiseerd door Stichting Archiprix en begeleid door Edhv in samenwerking met de BrabantBiennale. Tijdens de eerste BrabantBiennale, die plaats vindt op 17, 18 en 19 okotber 2012, worden de winnaars bekend gemaakt. De winnende inzenders verwerven, afhankelijk van de kwaliteit, een vervolgopgave.
Wordt vervolgd.

BrabantBiennale